Elektrik Elektronik Teknolojisi Alanı öğretmenleri, eski tip ve sınırlı kullanım imkanı sunan setleri yenilemek amacıyla Eylül 2025'te çalışma başlattı. Bu kapsamda setlerin okul bünyesinde üretilmesine karar verildi.

Bilişim Teknolojileri ile Mobilya ve İç Mekan Tasarımı alanlarının da desteğiyle tasarlanan 8 eğitim seti, öğrencilerin katkısıyla yaklaşık 2 ayda atölyelerde üretildi. Kasım 2025'te kullanıma alınan setler, piyasaya göre yüzde 40 daha düşük maliyetle hazırlandı.

Aynı anda 4 kişinin çalışabildiği, kapı otomatiği, zil sistemi, sensörler, sayaçlar ve sigorta kutuları gibi elektrik tesisatına ait ekipmanların yer aldığı setlerde, öğrenciler uygulama yaparak tesisat şemalarını birebir inceleme fırsatı buluyor.

- 'Eğitim setlerimizi güncelledik'

Okul Müdürü Cebrail Avcı, AA muhabirine, öğrencilerin öncesinde eski tip setlerde öğrenim gördüklerini söyledi.

Bu durumun güncel ekipmanların kullanılmasında zorluklara sebep olduğunu anlatan Avcı, şöyle devam etti:

'Öğrenciler artık daha modern şekilde yeni teknolojiye uyum sağlayabiliyor. Her alanda teknolojik değişimler oluyor. Bu sebeple bizlerin de güncelliğimizi korumamız gerekiyor. Biz de bu anlamda eğitim setlerimizi güncelledik. Bunları öğrencilerin üretmesi kendileri için güzel bir deneyim oldu.'

Elektrik Elektronik Teknolojisi Alanı Atölye Şefi İdris Aydın da öğrencileri donanımlı şekilde mezun etmek istediklerini dile getirdi.

Eski eğitim setlerinde zorlandıklarını belirten Aydın, 'Artık öğrencilerimiz şemasına göre dolaptan malzemesini alıyor ve setler üzerinde çalıştırıyor. Her türlü elektronik parça burada var. Öğrenciler bunları yerleştirdikten sonra birlikte kontrol ediyoruz.' dedi.

Aydın, setleri isteğe göre diğer okullar için de üretebileceklerini kaydetti.

Elektrik Elektronik Teknolojisi Alanı 9. sınıf öğrencisi Eymen Kaya ise setler sayesinde daha verimli eğitim alabildiklerini, üretim sürecinde tesisat şeması oluşturmayı da öğrendiklerini aktardı.

Kaya'nın sınıf arkadaşı Enes Baş da normal şartlarda duvar içinde kalan tesisatları setler üzerinde görebildiklerini kaydetti.

Türkiye'nin ve Avrupa'nın en büyük savunma, havacılık ve uzay sanayi kümelenmesi SAHA İstanbul organizasyonuyla düzenlenen SAHA 2026 Uluslararası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı, 5-9 Mayıs'ta İstanbul Fuar Merkezi'nde gerçekleştirilecek.

Anadolu Ajansının (AA) 'Teknolojinin kalbi SAHA'da atacak' başlıklı dosyasının ikinci haberinde, Samsun Yurt Savunmanın (SYS Grup) SAHA 2026 hazırlıkları ve fuarda sergileyeceği ürünlere yer verildi.

Türk savunma sanayisinin küresel oyuncusu SYS Grup, fuar kapsamında hem yeni ürün lansmanları yapacak hem de 'entegre savunma ekosistemi' vizyonuyla uluslararası işbirliklerini derinleştirecek.

SYS Grup'un SAHA 2026'daki en yeni ürün tanıtımı ise yüksek mühendislik çözümü CANiK M3 FALCON olacak.

Özellikle hava platformlarının sert operasyonel ihtiyaçları gözetilerek geliştirilen yeni nesil 12.7x99mm ağır makineli tüfek, fuarda ilk kez sergilenecek.

Open-bolt (açık mekanizma) yapısıyla aşırı ısınmanın önüne geçen sistem, yüksek atış hızı, sarsılmaz güvenilirliği ve modern muharebe sahasının değişken koşullarına uyum sağlayan esnek yapısıyla dikkati çekiyor.

SYS Grup, CANiK M3 FALCON ile mevcut ağır makineli tüfek ailesini daha da genişletti. Grup şirketlerinden CANiK, yıllık 6 bin adedin üzerindeki üretim kapasitesi ile 12.7×99 mm NATO ağır makineli tüfeklerinde dünyanın en büyük üreticisi konumunda bulunuyor. CANiK, M2 QCB, M2F, M3 ve özellikle hava platformları için geliştirilen açık sürgü mekanizmalı M3 FALCON olmak üzere 4 ana varyantı üretebilen tek üretici olarak öne çıkıyor.

​​​​​​​- Dron tehditlerine karşı 'maliyet etkin' çözüm

Mart ayında lansmanı yapılan ve büyük yankı uyandıran UNIROBOTICS imzalı 'Dağınık Mobil Katmanlı Hava Savunma Mimarisi', SAHA 2026'da da öne çıkacak ürünler arasında yer alıyor.

Modern dron (C-UAS) tehditlerine karşı geliştirilen bu akıllı mimari, TRAKON RCWS (Uzaktan Komutalı Silah Sistemleri), CANiK ağır makineli tüfek ailesi ve VENOM LR orta kalibre top sistemi bileşenlerini tek bir entegre ağda buluşturuyor.

Farklı menzil katmanlarında tam hakimiyet kuran bu konseptin, özellikle düşük maliyetli ve sürdürülebilir olması dolayısıyla uluslararası delegasyonlar tarafından ilgiyle karşılanması bekleniyor.

- 'Sadece ürün değil, stratejik ortaklık sunuyoruz'

SYS Grup-CANiK Üst Yöneticisi (CEO) Cahit Utku Aral, grup olarak 2026 yılına güçlü bir başlangıç yaptıklarını, ABD ve Avrupa başta olmak üzere önemli pazarlarda yeni ürün lansmanları yaptıklarını belirtti.

SAHA 2026'da bu kez Türkiye'de bu ürünlerini vitrine çıkaracaklarını dile getiren Aral, şu değerlendirmede bulundu:

'SAHA 2026, somut projelerin filizlendiği, B2B, B2G ve G2G görüşmelerle küresel iş hacminin doğrudan büyüdüğü stratejik bir ekosistemdir. Fuarın bu niteliğini çok önemsiyoruz.

Bunun yanında SYS Grup olarak savunma sanayisindeki oyun değiştirici rolümüzü, bu yıl ilk kez sergileyeceğimiz CANiK M3 FALCON ve ihracat potansiyeli yüksek Yeni Nesil Mobil Katmanlı Savunma Mimarimiz ile perçinliyoruz. Hedefimiz, bu ve diğer ürünlerimizle, bugüne kadar olduğu gibi Türkiye'nin mühendislik gücünü dost ve müttefik ülkelerin envanterine 'hızlı teslimat ve sorunsuz entegrasyon' avantajıyla taşımak, küresel pazardaki payımızı yeni stratejik ortaklıklarla büyütmektir.

SAHA 2026, sahip olduğu niteliklerle buna fazlasıyla katkı sağlayacak bir organizasyon. Bu olanaktan en iyi şekilde yararlanabilmek için de SYS Grup olarak ekosistemimizdeki CANiK, AEI Systems ve UNIROBOTICS ile fuara güçlü bir katılım sağlayacağız.'

Dışişleri Bakanlığı Bilim ve Teknoloji Politikaları Genel Müdürü Büyükelçi Hami Aksoy, programda yaptığı konuşmada, teknolojinin uluslararası rekabetin merkezine yerleştiğini belirtti.

Aksoy, Türkiye'nin teknoloji alanındaki konumuna değinerek, 'Türkiye'de teknoloji ve yapay zeka adaptasyonu gelişmeye devam ediyor. Ancak bizim asıl gücümüz hızla büyüyen yetenek havuzumuzda, güçlü mühendislik altyapımızda ve hızla genişleyen ekosistemimizde yatıyor. Türkiye'de yapay zeka girişimleri 2024 yılında 715 milyon dolar yatırım çekti. Türkiye'de yapay zeka pazarının, her yıl yaklaşık yüzde 30 büyümesi bekleniyor.' ifadelerini kullandı.

Teknolojik rekabetin diplomasi anlayışını da dönüştürdüğünü vurgulayan Aksoy, büyükelçiliklerin rolünün değişimine ilişkin şunları kaydetti:

'Bugün bir büyükelçilik artık yalnızca siyasi bir temsilcilik değil. Aynı zamanda bir tarayıcı, bir bağlayıcı, hatta bazen bir anlaşma kurucu haline geliyor. Modern bir diplomatın artık girişimleri, yatırım fonlarını ve teknoloji şirketlerini anlaması bekleniyor. Tech Diplomacy Circle'ın fikri basit: Diplomatları teknoloji ekosistemine raporlar üzerinden değil, doğrudan temas yoluyla yaklaştırmak. Teknoparklar, startuplar, araştırmacılar ve yatırımcılarla birebir temas kurmalarını sağlamak istiyoruz.'

Aksoy, Türkiye'nin teknoloji altyapısındaki büyümeye işaret ederek, 'Türkiye'de AR-GE harcamaları son yıllarda keskin bir şekilde arttı ve geçen yıl 20 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı. Bugün 114 teknoparkımızda binlerce firma ve on binlerce mühendis faaliyet gösteriyor. Teknoparklarımız vergi teşvikleri, AR-GE destekleri ve yetenek havuzuna erişim gibi çok pratik avantajlar sunuyor. Yabancı şirketler de Türk şirketlerle aynı koşullardan yararlanıyor.' değerlendirmesinde bulundu.

- Tech Diplomacy Circle, teknoloji ekosistemini diplomatik misyonlara taşıyacak

Bilkent Cyberpark Genel Müdürü Faruk İnaltekin de Türkiye'nin bilim ve teknoloji gelişimi açısından bir merkez ve geçiş noktası olduğunu vurgulayarak, 'Bugün Türkiye'de yedi unicorn bulunuyor. Bu şirketler yalnızca yerel değil, küresel ölçekte başarı elde eden girişimlerdir. Teknoparklar da AR-GE faaliyetlerinin merkezidir ve burada yürütülen projeler vergi teşvikleri ve geniş destek mekanizmalarıyla güçlendirilmektedir.' dedi.

İnaltekin, 'Tech Diplomacy Circle' programına ev sahipliği yapmaktan duydukları memnuniyeti dile getirdi.

Bilkent Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kürşat Aydoğan ise uluslararası katılımcılar ve startupların Bilkent Cyberpark'ta birçok imkandan faydalanabileceğini belirterek, tüm katılımcılara teşekkür etti.

Açılış konuşmalarının ardından Bilkent Cyberpark firmaları tanıtım sunumlarını gerçekleştirdi.

'Tech Diplomacy Circle', Türkiye'nin bilim, teknoloji ve inovasyon ekosistemini Türkiye'deki diplomatik misyonlarda tanıtmak ve işbirlikleri gerçekleştirmek için kurulmuş bir girişim olmanın yanı sıra, bilgi transferi, deneyimsel etkileşim ve bilim alanında diyalogu geliştirmeyi amaçlıyor.

Program kapsamında teknoparklar, inovasyon merkezleri, üniversiteler ve AR-GE tesislerine saha ziyaretleri düzenlenmesi ve kamu ile özel sektör temsilcileriyle temas kurulması hedefleniyor.

Nurol Makina'dan yapılan açıklamaya göre, anlaşma Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da düzenlenen Defence Services Asia (DSA) 2026 Fuarı kapsamında hayata geçirildi. İmzalanan anlaşma, iki şirket arasındaki uzun soluklu işbirliğinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Söz konusu anlaşma kapsamında, seçili 4×4 zırhlı araç platformlarının Malezya'da yerel üretimi, teknoloji transferi ve sanayi kabiliyetlerinin geliştirilmesi ile bu ülkenin Asya bölgesi için ihracat üssü olarak konumlandırılması hedefleniyor.

Bu yaklaşımın, Malezya'nın savunma sanayisinde yerlileşme ve dışa bağımlılığı azaltma hedefleriyle uyumlu olduğu, aynı zamanda Asya-Pasifik bölgesinde artan talebe etkin şekilde cevap verilmesini sağlayacağı ifade edildi.

- Önceki teslimatlar işbirliğini güçlendirdi

Nurol Makina'nın muharebe sahasında kendini kanıtlamış platformları EJDER YALÇIN 4×4 ve NMS 4×4 araçlarının Nadicorp ile yürütülen çalışmalar kapsamında Malezya pazarında konumlandırıldığı ve önemli tedarik programlarında güçlü adaylar arasında yer aldığı belirtildi.

İşbirliği kapsamında daha önce 20 adet Panthera 4×4 (EJDER YALÇIN 4×4) zırhlı aracın teslim edildiği, bu araçların halihazırda Malezya'nın Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü (UNIFIL) bünyesindeki barış gücü unsurları tarafından aktif olarak kullanıldığı bildirildi.

Söz konusu teslimatın, platformun güvenilirliğini, performansını ve görev kabiliyetlerini sahada ortaya koyduğu, aynı zamanda Malezya Silahlı Kuvvetleri'nin operasyonel kapasitesine katkı sağladığı ifade edildi.

- Uzun vadeli stratejik ortaklık vurgusu

Taraflar, imzalanan anlaşmanın yalnızca ticari bir işbirliği olmadığını, aynı zamanda güven, ortak vizyon ve karşılıklı büyüme temeline dayanan uzun vadeli bir stratejik ortaklığı temsil ettiğini vurguladı.

Nurol Makina'nın onlarca yıllık mühendislik tecrübesi ve 20'den fazla ülkede aktif olarak kullanılan araçlarıyla küresel bir oyuncu konumunda olduğu belirtilirken, Nadicorp'un güçlü yerel varlığı ve Malezya savunma ekosistemindeki etkin ilişkileriyle iş birliğine önemli katkı sunduğu ifade edildi.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da gerçekleştirilen Defence Services Asia (DSA) 2026 Fuarı'nda CTech, Malezya merkezli yerel iş ortağı AR Eastern ile kapsamlı bir ürün tedariki ve işbirliği anlaşması gerçekleştirdi.

İmzalanan anlaşma kapsamında, CTech tarafından geliştirilen ve elektronik harp tehditlerine karşı yüksek koruma sağlayan 'karıştırmaya dayanıklı uydu haberleşme modem ailesi' ürünlerinin Malezya'ya tedarik edilmesi planlanıyor. Ortaklık, sadece ürün tedariki ile sınırlı kalmayıp, güvenli uydu haberleşme çözümleri alanında ortak projeler yürütülmesini ve teknik yetkinliklerin birleştirilmesini de kapsıyor.

İki şirket arasındaki işbirliğinin temel hedeflerinden biri de Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) bölgesindeki iş fırsatlarının birlikte değerlendirilmesi olarak belirlendi. Bölgesel ihtiyaçlara uygun çözümler geliştirilmesi planlanan işbirliği sürecinde, CTech'in savunma haberleşmesi alanındaki uzmanlığı ile AR Eastern'in sistem entegrasyonu kabiliyetlerinin sinerji oluşturması bekleniyor.

CTech'in bu alandaki teknolojik yetkinliği, 2024 yılında NATO'nun güvenli uydu haberleşmesi için 'SecureARX' ürünlerini tercih etmesiyle uluslararası alanda tescillenmişti.

- 'Anlaşma, yeni işbirliklerinin önünü açacak'

Açıklamada görüşlerine yer verilen CTech Genel Müdürü Cüneyd Fırat, Malezya'da AR Eastern ile hayata geçirdikleri işbirliğinin şirketin uluslararası büyüme stratejisinin önemli adımlarından biri olduğunu vurguladı. Fırat, şunları kaydetti:

'Güvenli ve kesintisiz haberleşme teknolojilerimize yönelik artan bölgesel ihtiyaca, güçlü yerel iş ortaklıklarıyla yanıt vermeyi hedefliyoruz. Bu anlaşmanın, ASEAN bölgesindeki varlığımızı güçlendireceğine ve yeni işbirliklerinin önünü açacağına inanıyoruz.'

Mesleki ve teknik eğitimin önemine dikkati çekmek, sektör temsilcileri ile öğrencileri bir araya getirmek ve istihdam olanaklarını artırmak amacıyla Eskişehir İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü, Eskişehir Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü, Eskişehir Ticaret Odası ve Eskişehir Sanayi Odası işbirliğinde fuar organize edildi.

Kamu ve eğitim kurumları ile sanayi kuruluşlarının stant açtığı fuarda, meslek liseleri öğrencileri hazırladıkları projeleri sergiledi, firmalar da iş gücü ihtiyaçları doğrultusunda katılımcılarla buluştu.

Vali Erdinç Yılmaz, fuarın açılışında yaptığı konuşmada, Eskişehir'in tarih boyunca ilim ve irfan merkezi olduğunu söyledi.

Kentin 3 köklü üniversitesiyle ve 10 binlerce öğrenciyle 'eğitim şehri' olduğunu belirten Yılmaz, 'Bugünün dünyasında eğitim sadece sınıflarda teorik bilgi aktarmak değil, bilgiyi beceriye, beceriyi ise yüksek katma değerli üretime dönüştürebilmektir. İşte bu noktada mesleki ve teknik Anadolu liselerimiz, eğitim vizyonumuzun tam kalbinde yer almaktadır.' dedi.

Yılmaz, Eskişehir'in sadece eğitim kenti değil, aynı zamanda Türkiye'nin en köklü ve modern sanayi havzalarından olduğunu anlatarak, şöyle devam etti:

'Havacılık ve raylı sistemlerdeki öncü rolümüz, beyaz eşyadan makine imalatına kadar uzanan geniş üretim yelpazemiz ve her geçen yıl artan yüksek katma değerli ihracat potansiyelimizle Türkiye ekonomisinin lokomotiflerinden biriyiz. En gelişmiş makineler, en modern fabrikalar bile onları kullanacak yetkin ellere sahip değilsek birer metal yığınından ibarettir.'

Elektrikli araçlar ve akıllı telefonlardan, füze güdüm sistemlerinden yenilebilir enerji teknolojilerine kadar her alanda kritik öneme sahip olan elementleri işleyecek gücün, insan gücü olduğuna değinen Yılmaz, 'Bu noktada mesleki ve teknik Anadolu liselerimiz, bizim için sadece bir eğitim kurumu değil, milli bir beka meselesidir.' ifadesini kullandı.

Yılmaz, Eskişehir'i sanayi ve eğitim şehri olması açısından 'mesleki eğitim' ortak paydasında birleştirmeyi hedeflediklerine dikkati çekerek, meslek liselerinin sanayi için ara eleman değil ana eleman yetiştirme merkezi olduğunu vurguladı.

- 'Mesleki ve teknik eğitim hedeflenen seviyeye ulaşma sürecini sürdürüyor'

Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdür Yardımcısı Murat Demir de mesleki ve teknik eğitimin Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren Türkiye'nin kalkınma hedefleri doğrultusunda devlet politikası olarak sürdürüldüğünü belirtti.

Tarihsel süreçte mesleki ve teknik eğitim alanında zaman zaman yön ve vurgu değişiklikleri yaşandığına değinen Demir, 'Kimi dönemlerde güçlü biçimde desteklenen mesleki eğitim, kimi dönemlerde farklı uygulamalar ve tartışmaların odağı haline gelmiştir. Buna rağmen mesleki ve teknik eğitim, nitelik ve nicelik bakımından hedeflenen seviyeye ulaşma sürecini sürdürmektedir.' ifadelerini kullandı.

Demir, mesleki ve teknik Anadolu liseleri ile mesleki eğitim merkezlerinin ortaokuldan itibaren öğrenci ve velilere etkin biçimde tanıtılmasının önemine işaret ederek, rehberlik ve yönlendirme faaliyetlerinin artırılması, sektörle işbirliğinin geliştirilmesi ve mezunların istihdam imkanlarının desteklenmesinin önem taşıdığını kaydetti.

Milli Eğitim Bakanlığının mesleki eğitimi desteklemek amacıyla çok yönlü çalışmalar yürüttüğünü anımsatan Demir, 'Türkiye Mesleki Eğitim Haritası'nın hayata geçirilmesi, eğitim programlarının güncellenmesi, sektör temsilcileri ve üniversitelerle işbirlikleriyle bu alana yönelimin artırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Genel Müdürlüğü Aktif İşgücü Hizmetleri Dairesi Başkanı Oğuz Düzgün ise 'İşe İlk Adım Programı' ile 750 bin gence yönelik istihdam desteği sağlanacağını belirterek, ücret, vergi ve sigorta primlerinin kurum tarafından karşılanacağı bir projenin hayata geçirileceğini vurguladı.

Düzgün, meslek lisesi öğrencilerine yönelik 'Geleceğim Meslekte Programı'nın da önemli fırsatlar sunduğunu dile getirdi.

Eskişehir Ticaret Odası Başkanı Metin Güler ise fuarın üçüncüsünü düzenlemekten memnuniyet duyduklarını belirterek, yaklaşık 60 yerel iş insanının stant açtığını bildirdi.

Güler, fuarın gençlerin kariyer planlamalarına katkı sunduğuna değinerek, 'Meslek liseleri başta olmak üzere öğrencilerimizin hayallerini gerçekleştirmeleri, iş planlarını oluşturmaları ve gençlerimizi iş hayatına kazandırma noktasında önemli bir organizasyon.' diye konuştu.

Fuara katkı sunan firma yetkililerine plaket takdim edilmesi ve kurdele kesimiyle sona eren programa, Vali Yardımcısı Yakup Güney, Eskişehir Teknik Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Adnan Özcan, Odunpazarı Kaymakamı Ömer Ulu, AK Parti Eskişehir İl Başkanı Gürhan Albayrak, Eskişehir Sanayi Odası Başkanı Celalettin Kesikbaş ve TUSAŞ Motor Sanayii AŞ (TEI) Genel Müdürü Mahmut Faruk Akşit ile diğer ilgililer katıldı.

METİF, iki gün boyunca ziyaretçileri ağırlayacak.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Altınay Savunma Teknolojileri, 2025 yılı finansal sonuçlarını ve gelecek döneme ilişkin stratejik vizyonunu düzenlediği analist toplantısıyla paylaştı.

Altınay Savunma Teknolojileri 2025 yılında, yüksek katma değerli projeleri ve teknoloji üreten global marka vizyonuyla büyümesini sürdürdü.

Yatırımcılar, analistler ve paydaşların katılımıyla gerçekleştirilen değerlendirme toplantısında şirketin finansal performansı, devam eden AR-GE faaliyetleri ve uluslararası pazardaki konumu paylaşıldı.

Şirketin sadece bir sistem üreticisi değil, savunma ekosistemine yön veren bir mühendislik gücü olduğunun vurgulandığı toplantıda, yerli ve milli teknolojilerin zorlu kalifikasyon süreçlerindeki başarıları ve güvenlik güçlerinin envanterine sunulan stratejik katkılar detaylandırıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Altınay Savunma Teknolojileri Genel Müdürü Burak Mercan, 2025'in Altınay Savunma'nın mühendislik derinliğini ve operasyonel çevikliğini bir kez daha kanıtladığı bir dönem olduğunu belirterek, 'Temel motivasyonumuz yalnızca platformlara alt sistem sağlamak değil özgün, yenilikçi ve oyun değiştirici teknolojilerle global pazarda rekabet eden bir aktör olmak.' ifadesini kullandı.

2025 yılında elde ettikleri finansal sonuçların, stratejik vizyonlarının sahadaki en net yansıması olduğunu aktaran Mercan, şunları kaydetti:

'Mühendislikte sahip olduğumuz gücümüzle küresel ölçekte stratejik değer yaratmayı hedefliyoruz. Önümüzdeki dönemde de mali disiplinimizden taviz vermeden, ülkemizin tam bağımsız savunma sanayi hedefleri doğrultusunda güvenlik güçlerimizin sahadaki üstünlüğünü artıracak çözümler geliştirmeye ve yatırımcılarımız için sürdürülebilir değer yaratmaya kararlılıkla devam edeceğiz.'

Anadolu Ajansının (AA) 'Teknolojinin kalbi SAHA'da atacak' başlıklı dosyasının ilk haberinde SAHA 2026 hazırlıkları ve fuar kapsamında gerçekleştirilecek etkinliklere yer verildi.

SAHA 2026, 5-9 Mayıs 2026 tarihlerinde İstanbul Fuar Merkezi'nde beşinci kez kapılarını açmaya hazırlanıyor.

Ana mesajı 'Teknolojiye hükmet, geleceği şekillendir' vizyonu ile konumlandırılan fuar, yatırım, iş geliştirme ve ticarileşme odaklı bir stratejik platform olarak kurgulanıyor.

Küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) savunma, havacılık ve uzay sanayilerinde küresel ekosisteme giriş kapısı açmak için düzenlenen SAHA 2026, geçen sürede sektörün uluslararası alanda prestijli etkinlikleri arasına girdi.

Savunma, havacılık ve uzay sanayisi için 2018'den bu yana önemli bir buluşma noktası haline gelen etkinlik, her geçen yıl sınırlarını genişletiyor. Öyle ki SAHA 2026, milli savunma sanayisinin üretim gücünü, AR-GE kapasitesini ve ihracat potansiyelini dünyaya tanıtan bir vitrin olmanın ötesine geçti. Etkinlik savunma, havacılık, denizcilik, uzay, siber güvenlik ve yapay zeka gibi geleceğin teknolojilerini de kapsayan geniş bir yelpazede uluslararası işbirliklerine zemin hazırlıyor.

İlk kez 2018'de 12 ülkeden 183 firma (152 yerli, 31 yabancı) ile 2 bin 600 metrekarelik alanda düzenlenen etkinlikte, 600'ün üzerinde B2B görüşme gerçekleştirildi ve 13 bini aşkın ziyaretçi ağırlandı.

Etkinlik 2021'de 30 ülkeye yayılan katılımla 40 bin metrekarelik alanda yapıldı. Katılımcı sayısı 600'ün üzerine çıkarken toplam ziyaretçi 25 bini aştı.

2022'de etkinliğin ölçeği ve uluslararasılaşma ivmesi belirginleşti. Bu yıl 109 ülkeden 957 firma (567 yerli, 390 yabancı) etkinlikte yer aldı. 60 bin metrekarelik alanda 80 binin üzerinde ziyaretçi ağırlandı. Bunun 40 bini sektör profesyonellerinden oluştu. 268 resmi ve 112 ticari delegasyon katıldı, 1 milyar doları aşan toplam değerle 114 imza atıldı.

SAHA, 2024'te hem hacim hem nitelik açısından zirve noktasına ulaştı. 121 ülkeden 1478 katılımcı firma, 80 bini kapalı, 10 bini açık olmak üzere toplam 90 bin metrekare alanda stant açtı. Toplam ziyaretçi 101 bin 337, profesyonel ziyaretçi 25 bin 944 olarak kayda geçti. Etkinlikte 22 bin 467 planlı B2B görüşme icra edildi. 488 resmi ve 178 ticari heyet üyesi ağırlandı. 27 bakan, 6 savunma sanayii başkanı ve 6 genelkurmay başkanı fuarı ziyaret etti. Toplam 208 ürün lansmanı yapıldı ve 6,2 milyar dolar değerinde 133 imza atıldı.

- Savunma ve teknolojinin büyüyen SAHA'sı

SAHA, her geçen yıl uluslararası savunma sanayisi tedarik zincirine Türk firmalarının daha güçlü şekilde entegre olmasına katkı sağlıyor. Yurt dışından gelen büyük savunma sanayisi şirketleri, Türk üreticilerle ortak projeler, tedarik anlaşmaları ve teknoloji paylaşımı gibi konularda masaya oturuyor. Bu sayede hem Türkiye'nin ihracat kapasitesi artıyor hem de yerli firmalar küresel pazarda görünürlük kazanıyor.

Fuar aynı zamanda yerli-milli teknolojilerin sergilendiği bir inovasyon merkezi haline geldi. Savunma sanayisindeki dijitalleşme, yapay zeka destekli sistemler, yeni nesil mühimmat teknolojileri, insansız kara-hava-deniz araçları, otonom sistemler ve elektronik harp çözümleri gibi alanlarda geliştirilen ürünler, SAHA'da ilk kez görücüye çıkıyor.

Fuarın 2026 ayağı için de yoğun bir çalışma yürütülüyor. SAHA 2026, 400 bin metrekare alanda 120'den fazla ülkeden 1700'ün üzerinde katılımcı firma ile kapılarını açacak. Etkinlik boyunca 25 binin üzerinde planlı B2B görüşme gerçekleştirilmesi ve 200 bini aşkın ziyaretçiye ulaşılacak. Bu hedefler SAHA için yeni rekorlara işaret ediyor.

- Savunma sanayisi ekosistemi karar vericilerle buluşacak

Fuarın en kritik bileşenlerinden biri, ticari ve resmi heyetlerin yüksek düzeyli katılımı olacak. Satın alma ve tedarik heyetleri, katılımcı firmaların yetkinliklerini sahada değerlendirerek tedarik, ortak üretim, program bazlı işbirlikleri ve uzun vadeli kapasite planlaması için doğrudan temas kurarken, resmi delegasyonlar ve kurumsal karar vericiler, ekosistemin kapasite haritasını yerinde görerek yüksek düzeyli koordinasyon, güven temelli işbirliği ve stratejik gündem inşası için güçlü bir zemin elde edecek.

SAHA 2026'nın yenilikçi program kurgusu, sektörün ihtiyacına karşılık verecek biçimde genişliyor. Genişletilmiş Dış Sergi Alanı ile Sarayburnu ve Ataköy Limanı'ndaki deniz unsurlarının ziyaretleri ile tam ölçekli platformlarda yakın inceleme ve etkileşim imkanı sunulurken, FPV Dron Alanı, SAHA İnsansız Kara Aracı Mücadelesi ve SAHA Rover Mücadelesi gibi canlı gösterim ve yarışmalar, operasyonel senaryoya yakın demonstrasyonlarla sahaya dönük karakteri güçlendirecek.

Bir diğer önemli etkinlik olan World Drone Wars, dünyada ilk kez FPV dron teknolojilerini gerçek harp ortamında test etmeye ve yenilikçi çözümleri kısa sürede olgunlaştırmaya imkan tanıyan, çıktı odaklı bir platform olarak konumlanıyor. Bu yapı, Türkiye'nin FPV alanındaki referans ülke konumunu güçlendirmeyi ve FPV dronların doktrin-teknoloji-operasyon ekseninde yönlendirilerek yüksek etkinlikte bir kabiliyete dönüşmesine katkı sunmayı hedefliyor.

- Yeni ürünler vitrine çıkacak

'SAHA Talks' oturumları ve keynote oturumlarında dijital dönüşüm, yapay zeka, çift kullanım (dual-use) teknolojiler ve değişen tehdit ortamı gibi başlıklar, karar verici perspektifiyle ele alınacak.

Uzay teknolojileri odağında bir planetaryum tarzında tasarlanan 'Space Dome' ise panellerin ve keynote konuşmaların gerçekleştiği, uluslararası konukları, astronotları, sektör liderlerini ve karar vericileri aynı kubbe altında buluşturan odaklı bir etkinlik sahnesi olarak konumlanıyor.

Ayrıca teknoloji transferi, birlikte geliştirme ve uzun vadeli tedarik ortaklıklarına dönük anlaşmaların duyurulacağı imza törenleri ile birlikte, kara-deniz-hava-uzay ve insansız sistemlerde 300'ün üzerinde yeni ürünün lansmanının yapılacağı öngörülüyor.

SAHA 2026, savunma inovasyonunun küresel yatırım gündemiyle kesiştiği alanlarda da etkin bir buluşma zemini sunacak. NATO DIANA ve NATO Innovation Fund (NIF) gibi mekanizmaların öncelik alanlarıyla örtüşen dual-use teknoloji başlıklarında, girişimler, ölçeklenebilir KOBİ'ler, kurumsal yatırımcılar ve stratejik ortaklar için görünürlük, eşleştirme ve ölçekleme odaklı temaslar hedefleniyor. Bu çerçevede SAHA 2026, inovasyonun yalnızca fikri değil; tedarik zinciri, üretim kabiliyeti ve pazara erişim boyutlarıyla birlikte ele alındığı yatırım temelli bir fuar yaklaşımını güçlendiriyor.

SAHA 2026, sergi, deneyim, toplantı ve içerik katmanlarını tek bir stratejik çatı altında birleştirerek, Türkiye'yi teknoloji üretiminde küresel bir güç haline getirme vizyonunu güçlü bir biçimde destekleyen, savunma ve havacılık ekosisteminde uluslararası iş birliği ve teknolojik derinleşmeyi hızlandıran, katılımcılar için ise çıktı üreten bir iş geliştirme platformu olarak İstanbul'da konumlanıyor.

HAVELSAN tarafından geliştirilen Görev Planlama Sistemi (FSGP), 2003 yılından bu yana sürdürülen geliştirme faaliyetleri ve 2007 yılından itibaren aktif kullanım tecrübesiyle, Türk Hava Kuvvetleri'nin kritik operasyonel ihtiyaçlarına yönelik milli ve güvenilir bir çözüm sunuyor.

FSGP, görev planlama, görev değerlendirme ve görev sonrası değerlendirme süreçlerinde sağladığı zengin kabiliyetlerle kendini sahada kanıtladı, Türk Hava Kuvvetleri envanterindeki uçak platformları ve mühimmatlar için entegre bir çözüm haline geldi.

FSGP, halihazırda Türk Hava Kuvvetleri için ana görev planlama platformu olarak kullanılıyor, farklı platform ve görev ihtiyaçlarını tek bir çatı altında karşılayabilme yeteneğiyle öne çıkıyor.

Yeni nesil platformlara entegrasyon çalışmaları kapsamında HÜRJET için FSGP sisteminin yakın zamanda devreye alınması planlanıyor. Milli Muharip Uçak KAAN için ise entegrasyon faaliyetleri başarıyla sürdürülüyor. FSGP'nin gelecek dönemde bu platformların tamamını yerli ve milli imkanlarla desteklemesi hedefleniyor.

- Milli çözümler HÜRJET ile İspanya yolunda

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen ve testleri süren HÜRJET'in Türk Hava Kuvvetlerine yapılacak teslimatları için seri üretim faaliyetleri devam ediyor. HÜRJET, bu gelişmeler sürerken ilk ihracat başarısını da İspanya ile imzalanan sözleşmeyle yakaladı. HÜRJET'in 2027'de Türkiye'de, 2028'de İspanya'da göreve başlaması planlanıyor.

HAVELSAN, sahip olduğu kabiliyetlerle HÜRJET'in etkin şekilde göreve başlaması ve kullanılması için çalışmalar yürütüyor. Şirket, HÜRJET için geliştirdiği tam görev ve uçuş eğitim simülatörünü teslimatlara hazır hale getirmek için yoğun çalışma yürütüyor. Bu yıl Türk Hava Kuvvetleri için hazır hale getirilecek simülatör, HÜRJET ile beraber İspanya'ya ihraç edilecek.

HÜRJET'e entegre edilecek Görev Planlama Sistemi de TUSAŞ'ın imzaladığı sözleşme doğrultusunda İspanya'ya ihraç edilecek.

- Platforma kazandırılan yetenekler

FSGP, uçak görev planlama ve görev sonrası değerlendirme süreçleriyle entegre çalışan Akıllı Silah Görev Planlama kabiliyeti sunarken, aynı zamanda insansız hava aracı görev planlama ve kontrol istasyonu kabiliyetlerini kapsıyor.

Uluslararası standartlara uyumlu yapısıyla FSGP, yeni nesil platformlar için görev planlama ve veri yönetimi gereksinimlerinin önemli bir bölümünü karşılayan yeteneklere sahip bulunuyor. Bu kapsamda sistem, düşük görünürlük, elektronik manyetik emisyon planlama, kızıl ötesi arama ve takip, yeni nesil veri bağı, ağa bağlı mühimmat görev planlama gibi yeni nesil platformların ihtiyaçlarını karşılamakla birlikte yapay zeka desteğiyle de insanlı-insansız hava araçlarının çoklu görev planlama yapabilmesine yönelik etkin ve güvenilir çözümler sunuyor.

İstanbul'da yaşayan bir çocuk babası 38 yaşındaki Mamedov'a, 7 ay önce göğüs ağrısı şikayetiyle başvurduğu hastanelerde, ağrının sırt kaynaklı olduğu ifade edilerek omurilik zarı tümörü tanısı konuldu.

Ameliyat için doktor araştıran Mamedov, tavsiye üzerine bir süre önce İstanbul'da özel bir hastanede çalışan ve halen Kars'ta Harakani Devlet Hastanesi'nde Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı olan Operatör Dr. Meftun Zerbizade'ye muayene oldu.

Yapılan tetkik ve incelemelerinde, literatüre göre 1 milyonda yılda 7 kişide nadir görülen omurilik zarında tümör tespit edilen Mamedov, Dr. Zerbizade ve cerrahi ekip tarafından ameliyata alındı.

- Hastanın nadir görülen omurilik tümörü 6 saatte çıkarıldı

Türkmen hasta Mamedov, sinir hasarı riskini en aza indiren yüksek hassasiyetli teknikler ve teknolojiyle gerçekleştirilen 6 saatlik ameliyatla omurilik zarındaki tümörden kurtuldu.

Operasyonda, ayrıca ameliyat sırasında ultrason cihazı kullanılarak tümörün yerleşimi ve sınırları anlık olarak görüntülendi, bu teknikle tümörün tamamen çıkarıldığı da teyit edildi.

- 'Bu tümör, dünya literatüründe 1 milyon kişide yılda 7 hastada görülebiliyor'

Dr. Zerbizade, AA muhabirine, hastaya omuriliğini örten zarlarının içerisinde tümör teşhisi konulduğunu belirterek, yaklaşık 6 saatlik ameliyatla tümörü çıkardıklarını söyledi.

Bu tümörlerin omurilikten çıkan sinirlerden kaynaklandığını ifade eden Zerbizade, 'Bu tümör, dünya literatüründe 1 milyon kişide yılda 7 hastada görülebiliyor, yani oldukça nadir görülen tümör. Hastanemizdeki ameliyathane şartlarını, cerrahinin isteğine uygun, çok güvenli ve rahat şekilde düzenleyerek ameliyatı yaptık.' dedi.

- 'Ameliyatta önemli teknolojileri kullandık'

Zerbizade, cerrahi sırasında en önemli noktalardan birinin omurilik ve sinirlerin zarar görme ihtimali olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Sırt bölgesinde eğer omurilik veya sinirlere zarar gelirse, bu hastada kalıcı nörolojik bulgulara yani yürümesinde, dengesinde, hissiyatında ciddi sorunlara yol açabilir. Ama biz ameliyatta önemli teknolojileri kullandık. Bunlardan birisi 'intraoperatif nöromonitorizasyon' dediğimiz ameliyat sırasında, sürekli omuriliğin ve sinirlerin fonksiyonlarını takip etme imkanı sağlayan teknoloji. Yani tümörü çıkarttığımız zaman nöromonitorizasyon yanıtlarını kontrol eden tekniker bizi sürekli 'Hocam omuriliğe yakınsınız.' veya 'Şu siniri irrite ediyorsunuz.' şeklinde uyarıyor. Yani bu teknoloji sayesinde cerrahide omuriliğe ve sinire zarar gelmeden tümörün güvenli şekilde tamamını çıkarabiliyoruz. Bu yöntem beyin tümörlerinde de çok sık kullanılan bir teknolojidir.'

Hastanede ilk kez ameliyat sırasında ultrason kullanarak bu tarz operasyonu gerçekleştirdiklerini belirten Zerbizade, cerrahi sırasında ultrason kullanımıyla anlık şekilde tümörün yerleşimini, uzanımını, önemli yapılarla olan ilişkisini, tümörün çıkarılmasının kontrolünün sağlandığını dile getirdi.

- Göğüs ağrısı diye gitti, nadir tümörle karşılaştı

Hamid Mamedov da ilk olarak göğüs ağrısı şikayetiyle hastaneye başvurduğunu, daha sonra bu ağrının sırt bölgesinden kaynaklandığını anlatarak, 'Sürekli göğsüm ağrıyordu. Geçer diye düşündüm ancak geçmedi, bazı hastanelere gittim 'Bir şey yok.' dediler. Fizik tedavi aldım, MR çektiler, şüpheli bir şey olduğunu söylediler. Gittiğim hastanede bir hasta, tedavi için Dr. Zerbizade'yi önerdi. Araştırdım ve Kars'ta buldum.' ifadelerini kullandı.

Daha sonra İstanbul'dan Kars'a ameliyat için geldiğini aktaran Mamedov, yapılan başarılı ameliyatla sağlığına kavuştuğunu dile getirdi.

Mamedov, 'Ameliyat oldum, çok şükür iyiyim, ağrılarım azalıyor. Kendi halimde yürüyebiliyorum. Hocama güvenerek geldim. Burada bizimle çok iyi ilgileniyorlar.' diye konuştu.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Güneydoğu Asya bölgesinin önemli savunma ve güvenlik buluşmalarından biri olan DSA 2026, bu yıl 20-23 Nisan'da ziyaretçilerini ağırlıyor. ROKETSAN fuara bölgedeki işbirliklerini artırma hedefiyle güçlü bir katılım gösteriyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, Türkiye'nin bölgedeki en önemli ortaklarından biri olan Malezya'nın ev sahipliğinde düzenlenen fuara başarısını sahada kanıtlamış birçok roket, füze ve mühimmat çözümleriyle katıldıklarını belirtti. İkinci, şunları kaydetti:

'DSA Fuarı, bizim için yalnızca ürünlerimizi sergilediğimiz bir organizasyon değil, dost ve müttefik ülkelerle stratejik bağlarımızı güçlendirdiğimiz, iş birliklerimizi somut adımlara dönüştürdüğümüz ve savunmadaki kabiliyetlerimizi uluslararası arenada güçlü biçimde ortaya koyduğumuz çok kıymetli bir platformdur. Bu yıl da genişleyen ürün ailemiz ve muharebe sahasında kendini kanıtlamış sistemlerimizle DSA'ya güçlü ve iddialı bir katılım gerçekleştiriyoruz. SİHA mühimmatlarından tanksavar füzelerine, hava savunma sistemlerinden seyir füzelerine, deniz savunma çözümlerinden topçu sistemlerine kadar birçok ürünümüz ile fuarda yerimizi alıyoruz.'

- Geniş ürün yelpazesi uluslararası arenada

ROKETSAN, fuarda SİHA mühimmatlarından MAM-C, MAM-L ve MAM-T'yi, tanksavar sistemlerinden lazer güdümlü füze CİRİT'i, kısa menzilli tanksavar silah sistemi KARAOK'u, uzun menzilli tanksavar füze sistemi UMTAS'ı ve orta menzilli tanksavar füze sistemi OMTAS'ı, seyir füzelerinden ise ÇAKIR ve ATMACA'yı sergiliyor.

Ayrıca hava savunma sistemlerinde ise SUNGUR Hava Savunma Füze Sistemi, HİSAR-O (RF) Hava Savunma Füzesi, SİPER Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi Blok-1 ve Blok-2 füzeleri, LEVENT Yakın Hava Savunma Sistemi Füzesi, MİDLAS Milli Dikey Lançer Atım Sistemi, TRLG-230 Füzesi, BORA Silah Sistemi ve yeni nesil savunma çözümlerinden biri olan ALKA Yönlendirilmiş Enerji Silah Sistemi de ROKETSAN standında yer alıyor.

Üsküdar'da bulunan vakıf binasındaki toplantıda Türkiye'nin bu ağa katılım süreci, küresel işbirlikleri ve yerel yönetimlerin rolü ele alındı.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, burada yaptığı konuşmada, yerel yönetimlerin, belediyelerin sıfır atık bilincinin ve kültürünün toplumda yaygınlaşmasında önemli bir aktör olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın 2017 yılında başlattığı hareketin kıtaları aştığını belirten Ağırbaş, 'Artık dünyanın hangi coğrafyasına giderseniz gidin, hangi ülkesine giderseniz gidin, Türkiye'nin ve Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin imzasını görebilirsiniz.' dedi.

Ağırbaş, Emine Erdoğan liderliğinde 'sıfır atık' konusunun Birleşmiş Milletler (BM) gündemine taşındığını dile getirerek, 2022 yılında Emine Erdoğan'ın bir fikri olarak ve onun öncülüğünde BM Genel Kurulunun bir karar aldığını anlattı.

O tarihi kararda iki başlığın öne çıktığını kaydeden Ağırbaş, 'Bir tanesi BM çatısı altında bir Sıfır Atık Danışma Kurulunun kurulmasıydı. Diğeri de 30 Mart'ın Sıfır Atık Günü ilan edilmesiydi.' diye konuştu.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıyla beraber programlar yaptıklarını da aktaran Ağırbaş, şöyle devam etti:

'Sıfır Atık Forumu'nun ilk programını geçtiğimiz yıl İstanbul'da gerçekleştirdik. Bu yıl 5-7 Haziran tarihleri arasında 'Sıfır Atık Forumu'nun ikincisini İstanbul'da gerçekleştiriyor olacağız. Şu an itibariyle 150'den fazla ülkenin katılım teyidini almış durumdayız. Orada yerel yönetimlerle alakalı ayrı bir oturum yapacağız ve şu an itibariyle Türkiye'deki belediye başkanlarımız hariç 200'den fazla da dünyadan belediye başkanı aramızda olacak. Toplam 5 binden fazla katılımcı bekliyoruz.'

Ağırbaş, vakfın 500'den fazla uluslararası partneri olduğunu, Sıfır Atık Forumu'nda Harvard Üniversitesi, Oxford Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi gibi okulların katılımıyla 3 gün boyunca sıfır atık konusunun 360 derece ele alınacağını kaydetti.

Forumda yerel yönetimlerle alakalı panellerin de olacağını dile getiren Ağırbaş, 'Özellikle 'Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı'na katılan belediye başkanlarımızı davet edeceğiz. Bakanlığımızla beraber bu belediyelerimizdeki iyi uygulamaları dünyaya da anlatmak için Sıfır Atık Forumu'nun bir fırsat olacağını düşünüyoruz.' dedi.

- İstanbul'un 2 yıllık su ihtiyacına denk su tasarrufu

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürü Fatih Turan ise Sıfır Atık Hareketi'nin 9 yıllık süreçteki geri kazanım oranının 2017'de yüzde 13 iken 2025 sonunda yüzde 37,53'e ulaştığını aktardı.

Bugüne kadar 90 milyon tonu aşkın atığın geri kazanıldığına dikkati çeken Turan, 'Bu geri kazanımın ekonomik değeri, 2026 rakamlarıyla yaklaşık 365 milyar liraya eş değer. Bu süreçle 54 milyon hanenin bir yıllık ihtiyacına eş değer enerji tasarrufu sağlandı. Ayrıca İstanbul'un 2 yıllık su ihtiyacına denk gelen 2 trilyon litrelik su tasarrufu yapıldı. Türkiye'deki orman varlığımızın yüzde 7'sine eş değer 613 milyon ağaç kesilmekten kurtarıldı.' bilgisini verdi.

Programa, Basel Sözleşmesi Asya ve Pasifik Bölge Merkezi Yardımcı Direktörü Nana Zhao ve Uluslararası Sıfır Atık Şehir Ağı'na seçilen bazı belediye başkanları katıldı.

SYS Gruptan yapılan açıklamaya göre, Asya-Pasifik Bölgesi'nin prestijli savunma organizasyonlarından biri olan DSA 2026 (Defence Services Asia), bu yıl 23 Nisan'a kadar Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da ziyaretçilerini ağırlayacak.

Türk savunma sanayisinin küresel temsilcilerinden SYS Grup, bölgedeki stratejik varlığını pekiştirmek ve modern muharebe sahasının en büyük tehditlerinden biri olan dron saldırılarına karşı geliştirdiği Yeni Nesil Mobil Katmanlı İHA Karşıtı Savunma Mimarisi'ni tanıtmak üzere fuardaki yerini aldı. C-UAS ilk kez yurt dışında bu fuarda tanıtıldı.

- Farklı menzil katmanlarında yüksek imha kabiliyeti

Açıklamaya göre, savunma mimarisi, farklı menzil katmanlarında yüksek imha kabiliyeti sunan temel bileşenlerden oluşuyor. UNIROBOTICS, yüksek hassasiyetli TRAKON RCWS (Uzaktan Komutalı Silah Sistemleri) ile dijital entegrasyonu sağlıyor ve sistemin omurgasında yer alıyor.

CANiK'in dakikada 1200 atım hızına ulaşan CANiK M3, dakikada 950 atım hızına ulaşan M2F ve dakikada 650 atım hızına ulaşan M2 QCB ağır makineli tüfek ailesi caydırıcılık sağlıyor. AEI Systems'ın düşük geri tepmeli ve ayarlanabilir atım hızına sahip VENOM LR (30x113 mm) orta kalibre topu ile ateş gücü üst seviyeye çıkıyor.

Bu entegre yapı, sürü dron saldırılarından taktik İHA'lara kadar geniş bir yelpazedeki tehditleri, geleneksel hava savunma füzelerine kıyasla çok daha düşük bir operasyonel maliyetle etkisiz hale getiriyor.

Yeni Nesil Mobil Katmanlı İHA Karşıtı Savunma Mimarisi, SYS Grubun sağladığı hızlı teslimat, güvenli tedarik zinciri, sorunsuz entegrasyon ve ölçeklenebilir üretim imkanlarıyla öne çıkıyor.

Fuar süresince SYS Grup şirketleri, bu mimariyi gerçek kullanım senaryolarıyla tanıtarak, bölge ordularının modernizasyon projelerinde kritik bir çözüm ortağı olma vizyonunu vurgulayacak.

Açıklamada görüşlerine yer verilen SYS Grup Üst Yöneticisi (CEO) Cahit Utku Aral, değişen dünya dinamiklerini doğru okumanın savunma sanayisi açısından her zamankinden daha kritik hale geldiğini belirtti.

Modern muharebe ortamının artık sadece güçlü sistemler değil, aynı zamanda maliyet etkin ve sürdürülebilir çözümler gerektirdiğine işaret eden Aral, şunları kaydetti:

'SYS Grup olarak geliştirdiğimiz tüm ürünleri bu anlayış doğrultusunda tasarlıyoruz. Yeni nesil mobil katmanlı C-UAS mimarimiz de bu yaklaşımın en somut örneklerinden biridir. Bu mimari sayesinde, her tür dron tehdidine karşı maliyet etkin ve ölçeklenebilir bir savunma yapısı oluşturabiliyoruz. Bu mimariyi duyurmamızın ardından geçen kısa sürede büyük bir ilgi gördük. DSA ile bu mimariyi uluslararası arenaya da çıkarmaya başladık. Asya-Pasifik uzun yıllardır güçlü varlık gösterdiğimiz pazarlardan birisi. DSA 2026'da bu pazardaki iddiamızı daha güçlü şekilde ortaya koyuyoruz. Fuar kapsamında hem mevcut işbirliklerimizi güçlendirmeyi hem de yeni ortaklıklarla bölgedeki varlığımızı daha ileri taşımayı hedefliyoruz.'

TUSAŞ, Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da düzenlenen Defence Services Asia (DSA) 2026 Fuarı'nda ürün ve kabiliyetlerinden örnekler sergiliyor. Malezya Başbakanı Enver İbrahim, fuar kapsamında TUSAŞ standını ziyaret ederek, sergilenen jet eğitim uçağı HÜRJET'in birebir ölçülerdeki maketini imzaladı.

Demiroğlu, Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da düzenlenen DSA 2026 Fuarı'na ilişkin yaptığı açıklamada, DSA'nın Asya'nın en köklü ve en büyük savunma fuarlarından biri olduğunu belirtti.

Türkiye ile Malezya arasındaki savunma işbirliğinin güçlü bir zeminde ilerlediğini vurgulayan Demiroğlu, 'Bizim de Malezya'yla ilişkilerimiz çok iyi durumda. TUSAŞ olarak da Malezya Hava Kuvvetlerine üç tane ANKA insansız hava aracı projemizin teslimatını bitirerek sonlandırdık. Bu bizim için çok büyük öneme sahip bir başarıydı.' dedi.

TUSAŞ'ın Malezya ile yeni projeler üzerinde çalışmaya devam ettiğini aktaran Demiroğlu, Malezya'daki TUSAŞ ofisinin önemine değinerek, 'Malezya'yla hem insansız hava araçları konusunda hem de HÜRJET konusunda çalışmalarımız devam ediyor. Burada 120 kişinin üzerinde sayıya ulaşmış TUSAŞ Malezya ofisimiz var. Ofisimiz, ülke arasında köprü vazifesi görüyor. Hem Malezya'nın insan ve mühendislik kaynağına hem de altyapısına ulaşmamızı sağlıyor.' diye konuştu.

- Türk savunma sanayisi için yeni fırsatlar

Mehmet Demiroğlu, Malezya'nın savunma alanında Türkiye için önemli bir partner olduğuna işaret ederek, ülkedeki diğer Türk firmalarının da yeni projelerde yer almasını beklediklerini söyledi.

Türk savunma sanayisinin bölgede daha büyük projelere imza atacağına inandıklarını belirten Demiroğlu, şu değerlendirmede bulundu:

'Malezya, gelişmekte olan ülkelerin başında, gelişmiş bir ülke esasında birçok açıdan. Savunma konusunda da Türkiye'yle çok yakın münasebetleri var. Türkiye'deki diğer firmalarımız da inşallah daha büyük projelerde yer alacaklar. Fuarı gerçekten ilgi çekiyor. Ben inanıyorum ki ilerleyen yıllarda biz TUSAŞ olarak ve Türkiye'nin savunma sanayisi olarak daha büyük projeleri hep beraber hayata geçireceğiz.'

Mersin Valisi Atilla Toros, MEÜ Akdeniz Kültür ve Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen etkinliğin açılışında, Cumhuriyet'in ikinci asrının, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu güçlü vizyonla 'Türkiye Yüzyılı' olarak yükseldiğini söyledi.

Bu yüzyılın ana ekseninin, tam bağımsızlık, yüksek teknoloji ve milli üretim gücü olduğunu dile getiren Toros, 'Gücün yeniden tarif edildiği bir çağın içindeyiz. Havacılık ve uzay teknolojilerindeki her başarı, bir milletin özgüvenidir. Yapay zeka alanındaki her gelişme, dijital egemenliğin teminatıdır.' dedi.

Toros, Türkiye'nin, kritik teknolojilerini kendi imkanlarıyla geliştirebilen, üretebilen ve dünyaya sunabilen bir ülke konumuna geldiğini belirterek, şöyle konuştu:

'Ülkemizin bilim, savunma sanayi ve teknoloji alanında sergilediği bu başarıda Mersin olarak en ön sıralarda olmak istiyoruz. Ticareti, lojistiği ve sanayisi başta olmak üzere her sektörde sahip olduğumuz güçlü potansiyeli bu alanda da değerlendirme azmindeyiz. Bu çerçevede, ülkemizi nükleer enerjiden elektrik üreten ülkeler ligine taşıyacak Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin ilimizde hayata geçiriliyor olması, Mersin'in stratejik rolünü daha da güçlendirmektedir. TEKNOFEST'e en çok başvuru yapan iller arasında yer almamız, gençlerimizin bu alana ilgisini açıkça ortaya koymaktadır. Uzaya açılan ilk adımı atan Mersinli hemşerimiz Alper Gezeravcı da bu yolda yürüyen gençlerimiz için güçlü bir ilham kaynağıdır.'

MEÜ Rektörü Prof. Dr. Erol Yaşar da milli teknoloji hamlesinin, 'Türkiye Yüzyılı' rotasının en stratejik güvencesi olduğunu vurguladı.

Teknoloji yolculuğuna çıkan her gencin arkasında olduklarını dile getiren Yaşar, şunları kaydetti:

'TEKNOFEST yarışmalarına başvuran her bir öğrencimize 5 bin lira destek sağlıyoruz. Üstelik bu desteği sadece başlangıç olarak görüyor, takımlarımız yarışma aşamalarında ilerledikçe sağladığımız maddi katkıyı da kademeli olarak artırıyoruz. Gençlerimizin araştırma ve geliştirme potansiyelini fiziksel imkanlarla da taçlandırmaya devam ediyoruz.'

Konuşmaların ardından düzenlenen panele konuk olan Türkiye Uzay Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Kıraç ile Türk Havacılık ve Uzay Sanayii Genel Müdür Yardımcısı Yavuz Emir Beyribey, havacılık ve uzay teknolojileri hakkında bilgilendirme yaptı, öğrencilerin sorularını yanıtladı.

Anadolu Üniversitesi Öğrenci Merkezi Yunus Emre Salonu'nda düzenlenen zirvenin açılış programına çevrimiçi katılan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, kentteki 3 devlet üniversitesinin bu zirve özelinde sergilediği ortak iradenin, yükseköğretimdeki disiplinler arası etkileşim vizyonunun en somut örneklerinden olduğunu söyledi.

Bu zirvenin, bilimsel birikimi ortak bir ufka taşıyan ve Türkiye'nin yapay zeka yolculuğuna istikamet kazandıran güçlü bir buluşma zemini oluşturacağına inandığını belirten Yılmaz, şöyle konuştu:

'Yapay zeka, bugün veriden değere uzanan sürecin merkezinde yer alırken bilimsel üretim ile ekonomik çıktı arasındaki mesafeyi her zamankinden daha fazla kısaltmış durumda. Bu alan, üniversitelerden girişimlere, kamudan özel sektöre kadar geniş bir yelpazede çok katmanlı bir işbirliğini zorunlu kılmaktadır. Bilgi üretiminin hızını uygulama kapasitesiyle birlikte değerlendirmeyi gerektirmektedir. Eskişehir'deki üç üniversitemizin ortak iradesiyle hayata geçirilen bu zirve de tam olarak bu bütünleşmenin güçlü bir örneğini ortaya koymaktadır.'

Yılmaz, zirve programı kapsamında Türkiye'nin yapay zeka ekosistem yönetimine dair çizilecek yol haritasının, Türkiye'nin bu yarışta 'oyun kurucu' bir rol üstlenmesine katkıda bulunacağını vurguladı.

Aynı şekilde, 'Dijital Hümanizm' kavramı etrafında şekillenecek sosyal ve beşeri bilimler tartışmalarının, teknolojiyi insan odaklı bir perspektifle yönetme iradesine güç vereceğini anlatan Yılmaz, 'Tarımdan sağlığa, finanstan eğitime kadar kritik sektörlerde yapay zeka entegrasyonuyla başlayacak 'hassas yönetim' devri ise bu akademik birikimin reel ekonomimize doğrudan tahvil edilmesine yol açacaktır. Bu başlıkların işaret ettiği yönelim, yapay zekanın küresel ekonomik rekabetin belirleyici unsurlarından biri haline geldiğini ortaya koymaktadır.' dedi.

- 'Yapay zeka, teknolojilerden bir teknoloji değil'

Yılmaz, meselenin artık teknolojiyi takip etmekten öte onu geliştiren, yöneten ve küresel ölçekte rekabet gücüne dönüştürebilen bir kapasiteyi inşa edebilmek olduğunu dile getirerek, şöyle devam etti:

'Teknolojiyi sadece kullanan, teknolojik gelişmeleri sadece dışarıdan takip eden bir ülkenin, milletin tam anlamıyla bağımsız olması mümkün değildir. Kendi bilginizi, teknolojinizi üretmeden, yerli milli kapasitelerinizi geliştirmeden dünyadaki varlığınızı da güçlü bir şekilde ortaya koymak maalesef mümkün değil. Türkiye, hükümetlerimiz, sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde hep bu anlayışta olmuştur. Savunma sanayiinden enerjiye bütün alanlarda milli yerli kapasitelerimizi geliştirmek bizler için son derece kritik bir politika olmuştur. Şimdi de yapay zeka bağlamında aynı politikanın devam ettirildiğinin altını özellikle çizmek isterim.'

Bu doğrultuda araştırmadan üretime, yatırımdan ihracata uzanan bütüncül bir politika yaklaşımıyla hareket ettiklerini vurgulayan Yılmaz, şunları kaydetti:

'Bir yandan bu yatay teknolojinin gelişimini yakından takip ederken diğer yandan sağlanacak ilerlemelerin etik değerler, hukuk, sosyal ve insani boyutlarını da hiçbir şekilde ihmal etmiyoruz. Yapay zeka, teknolojilerden bir teknoloji değil, bunun altını da çizmek isterim. Bütün alanları etkileyen, çok geniş bir yelpazede hayatı dönüştüren bir teknoloji. Dolayısıyla bununla ilgili yapılacak tartışmalarda sadece teknik tartışmalarla yetinmek doğru değildir. Sosyal adalet boyutuyla, demokrasi hak ve özgürlükler boyutuyla, etik ve hukuk çerçevesinde bütün boyutlarıyla bu teknolojiyi tartışmamız gerekiyor. Elbette bu teknolojiyi kullanacağız, geliştireceğiz, uygulayacağız ama aynı zamanda bunu doğru bir şekilde yapacağız. Bu teknolojilerin negatif, olumsuz etkilerini en aza indirirken pozitif, katkı sunacak yönlerini ise maksimum düzeyde değerlendireceğiz.'

- 'İnsan kaynağına ve altyapı kapasitesine özel bir önem atfediyoruz'

Yılmaz, insan odaklı bir anlayışla ele aldıkları yapay zekayı ulusal kalkınmanın, toplumsal refahın ve stratejik özerkliğin en temel unsurlarından biri olarak gördüklerine dikkati çekti.

Bu anlayışla 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Strateji'nin uygulama dönemini başarıyla tamamladıklarını belirten Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bu süreçte, Türkiye'nin yapay zeka alanında kurumsal kapasitesini güçlendiren, kamu, özel sektör ve akademi işbirliğini derinleştiren önemli bir öğrenme ve olgunlaşma dönemi yaşamış olduk. Elde ettiğimiz kazanımlar, yapay zekayı yalnızca teknolojik bir araç olarak değil kalkınma ve rekabet politikalarının temel bileşenlerinden biri olarak ele alma yaklaşımımızı pekiştirmiştir. Bu birikim üzerine inşa ettiğimiz yeni dönem eylem planı çalışmalarında odağımızı, yapay zeka ekosistemini uzun vadeli ve sürdürülebilir biçimde güçlendirilmesi oluşturuyor. Bu çerçevede, insan kaynağına ve altyapı kapasitesine özel bir önem atfediyoruz. Yapay zekada kalıcı başarıyı güçlü ve esnek bir ulusal hesaplama portföyü, güvenli ve paylaşılabilir veri alanları ile bu sistemleri tasarlayan, geliştiren ve yöneten nitelikli insan kaynağı arasında kurulacak dengeli bir yapı olmadan mümkün görmüyoruz.'

Yılmaz, yeni dönemde bu alanda uzanan bütüncül bir yaklaşımı benimsediklerini anlatarak, 'Diğer yandan ekonominin temel işletim sistemi haline gelen yapay zeka teknolojisine yönelik yeni bir eylem planı hazırlarken bu teknolojinin operasyonel verimliliğe, güvenliğe ve ölçülebilir ekonomik değere nasıl dönüşeceğine odaklanıyoruz. Bu anlamda yapay zeka alanındaki en güncel gelişmeleri dikkate alarak 'etken yapay zeka', 'egemen yapay zeka', 'yeşil yapay zeka', 'beşeri sermayenin adaptasyonu', 'küçük dil modelleri', 'sürdürülebilir enerji', 'veri egemenliği' gibi hususlara öncelik veriyoruz.' ifadelerini kullandı.

Cevdet Yılmaz, yeni ve güncel hedeflere yoğunlaşan eylem planlarını gelecek aylarda kamuoyuyla paylaşacaklarını sözlerine ekledi.

- 'Teknolojik bir gelişimle karşı karşıyayız'

TBMM Yapay Zeka Araştırma Komisyonu Başkanı ve AK Parti Eskişehir Milletvekili Fatih Dönmez ise gelinen noktada insan beynini ikame edecek, düşünme ve bilişsel yeteneklerini taklit edecek bir teknoloji ile karşı karşıya olduklarını anlattı.

Hal böyleyken TBMM'nin bunlara izleyici kalamayacağını belirten Dönmez, 'Bu konuyu geçtiğimiz yıl gündeme getirdiğimizde aslında önce siyasi gruplardan tepkilerini aldık. Olağanüstü bir ilgi oldu. Normalde komisyonumuz 22 kişiden oluşması gerekiyordu ama sadece bizim partiden söyleyeyim, 50'den fazla arkadaşımız komisyona üye olmak için başvurdu.' diye konuştu.

Yapay zekanın dokunmadığı hiçbir alanın olmadığını belirten Dönmez, 2050 yılında yapay zeka ya da yapay zeka destekli robotik teknolojilerin, insanların yaptığı işin yüzde 50 ile 60 oranında yapılabileceğini öngördüklerini ifade etti.

Dönmez, yapay zekanın ekonomik ve sosyal birçok etkisini bugünden öngörmeleri gerektiğini dile getirerek, şöyle konuştu:

'TBMM, tabii yasal düzenlemenin en yetkili kurumu. Bu alanda bir düzenlemeye ihtiyaç varsa hiç şüphesiz yapacak fakat acele etmek istemiyoruz. Çünkü teknolojik bir gelişimle karşı karşıyayız. Zaman olgunlaşmadan önce yapılan birtakım düzenlemelerin, geçmişte başka alanlarda olduğu gibi teknolojilerin gelişmesine engel olabileceğini de gördük. Burada esnek bir modelle, inovasyona engel olmayacak şekilde yol alabileceğimizi düşünüyoruz.'

Dönmez ayrıca teknoloji ile kültürü buluşturan önemli bir adım üzerinde çalıştıklarını paylaşarak, 'Eskişehir ile özdeşleşmiş iki büyük değerimiz olan Nasreddin Hoca ve Yunus Emre'yi yapay zeka ve dijital teknolojilerle buluşturacak bir dijital müze planlaması yürütüyoruz.' dedi.

Eskişehir Valisi Erdinç Yılmaz da yapay zekanın insanlara dış dünyayı bilmeyi, tahmin etmeyi ve yönetmeyi sağladığını ancak asıl meselenin, bu teknolojiyi geliştirirken insani değerleri koruyabilmek olduğunu vurguladı.

Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel ise yapay zekanın stratejik bir alan olduğunu söyleyerek, çağın en dönüştürücü akıllarından bir tanesi olduğunu kaydetti.

ESOGÜ Rektörü Prof. Dr. Kamil Çolak da zirvede, bilginin teknoloji ile teorinin de pratikle buluştuğunu belirtti.

ESTÜ Rektörü Prof. Dr. Adnan Özcan ise şehrin 3 güzide kurumunun el ele vererek yapay zeka gibi dünyayı dönüştüren bir alanda güç birliği yapmasının sadece akademik bir başarı değil, aynı zamanda şehrin entelektüel sermayesinin ne denli büyük bir sinerjiye sahip olduğunun en somut kanıtı olduğunu kaydetti.

Farklı konu başlıklarının düzenlenecek panellerle ele alınacağı zirveye, AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) Üyesi ve Eskişehir Milletvekili Nebi Hatipoğlu, Cumhuriyet Başsavcısı Üzeyir Karakülah, Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanı Arif Hamdi Sazak, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Erhan Demir, İl Emniyet Müdürü Tolga Yılmaz, Baro Başkanı Barış Günaydın, AK Parti İl Başkanı Gürhan Albayrak, bazı kurum müdürleri, akademisyenler ve öğrenciler de katıldı.

Zirve, yarın sona erecek.

Türk şirketlerinin uzaya yönelik teknoloji geliştirme çalışmaları hız kesmeden sürüyor. Geçen ay ABD'den SpaceX'in Transporter-16 misyonu kapsamında ASELSAN ve Fergani Uzay'ın yeni uyduları uzaya başarıyla fırlatıldı.

Aynı misyon kapsamında uzaya fırlatılan teknolojiler arasında Türk şirketi Qubitrium tarafından geliştirilen QubitCore da yer aldı. Uzay tabanlı kuantum iletişim görevleri için tasarlanan bu teknoloji, küp uydu uyumlu kuantum anahtar dağıtım sistemi olarak görev yapıyor.

Kuantum fiziğine dayanan, kırılması zor, hızlı ve güvenli bir iletişim altyapısı oluşturmayı hedefleyen şirket, çalışmalarını İstanbul'daki merkezinde yürütüyor.

Qubitrium Kurucusu Dr. Kadir Durak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kuantum alanındaki çalışmalarının 2008 yılına uzandığını, şirketin ise 2020'de kurulduğunu belirterek, 'Ekibimiz çok genç bir ekip. Şu anda 24 kişiyiz. Hollanda'da bir şubemiz var. Ekibin yarısı üniversiteden öğrencilerim. Akademik çalışma yaparken istediğimiz kabiliyetlere sahip insanlar yetişmiş oluyor. Onlarla yolumuza devam ediyoruz.' dedi.

Kuantum algılama ve kuantum haberleşme alanlarında ürünler geliştirdiklerini anlatan Durak, dağıtımlı kuantum hesaplama alanına yönelik çözümler üzerinde de çalıştıklarını ifade etti.

- 'Starlink projesinin kuantum versiyonunu yapmaya çalışıyoruz'

Durak, uzayda çalışan bir ürünün ticari olarak sunulabilmesi için uzay geçmişinin önemli olduğuna işaret ederek, bu kapsamda teknolojilerini uzaya göndererek gerekli referansı oluşturduklarını söyledi.

Bir sonraki aşamada kuantum internet ile algılama, haberleşme ve dağıtımlı kuantum hesaplama alanlarında bütünleşik bir yapı kurmayı hedeflediklerini belirten Durak, 'Bunun için uzayda bir dolanıklık kaynağına ihtiyacınız var. Yaptığımız şey uzayda dolanıklık kaynaklarını çalıştırarak dünyaya fotonları, yani ışık parçacıklarını iletmek.' dedi.

Dünya genelinde çok sayıda kuantum teknolojisi şirketi bulunduğunu ifade eden Durak, şunları kaydetti:

'Biz farklı olarak, ağırlık, hacim ve elektrik güç ihtiyacı açısından kuantum teknolojisini minimize edip ticari olarak daha düşük maliyetle uzaya gönderilebilir hale getiriyoruz. Uzun vadede bir ağ kurarak kuantum interneti gerçekleştirmeyi hedefliyoruz. Küresel kuantum interneti kurabilmenin yolu küp uydu teknolojisini kullanmak. Starlink projesinin kuantum versiyonunu yapmaya çalışıyoruz. Kuantum internetin kurulabilmesi için gerekli teknolojileri geliştirip ticarileştiriyoruz.'

Durak, yakın zamanda yeni bir projeye başladıklarını belirterek, 'Uzay tabanlı kuantum bellek geliştiriyoruz. Bunu da yine bir fırlatmayla taçlandırmak istiyoruz. AR-GE sürecinin sonunda QubitCore gibi ticari bir ürün haline getirmeyi hedefliyoruz.' diye konuştu.

- 'Minyatürize edip modüler yapıda birçok modülü birleştirip uzaya gönderdik'

Hollanda'nın Devlet Araştırma Enstitüsü ile işbirliklerine değinen Durak, 'Farklı araştırma enstitüleri erişilebilir görüyorlar ve bu teknolojiyi bizden satın alıyorlar. Kendi görev yüklerini, kuantum işlerini geliştirip fırlatıyorlar. Bundan sonra yine uzaya faydalı yük fırlatma hedeflerimiz var ama biz kendimizi sürekli uydu fırlatan bir firma değil, uydu fırlattıran ve bunun için kuantum modüllerini sağlayan firma konumunda görüyoruz.' ifadelerini kullandı.

Geçen ay uzaya fırlatılan QubitCore'un 30 farklı alt modülden oluştuğuna dikkati çeken Durak, sözlerini şöyle sürdürdü:

'QubitCore'da 8 tane tek foton detektörü var. Normalde bir tek foton detektörü oldukça büyük bir modüldür ve ağırlığı 1 kilogramın üzerindedir. Bizim toplam modülümüz o ağırlıkta. Her bir detektörü baş parmak boyutlarına indirdik. Minyatürize edip modüler yapıda birçok modülü birleştirip uzaya gönderdik ve şu an tamamını test ediyoruz. Fırlatmayı maliyet etkin hale getirmedikçe kuantum internet gerçekleşmez. Ticari örneklere odaklandığımızda teknolojimizle dünya genelinde bu alanda öne çıkıyoruz.'

Durak, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı başta olmak üzere bazı savunma firmalarıyla işbirliği gerçekleştirdiklerini belirterek, 'NATO da kuantum teknolojisine ilgi gösterdi ve derin teknolojiler için DIANA isimli bir program başlattı. Biz de NATO'nun desteklediği firmalardan bir tanesiyiz.' değerlendirmesinde bulundu.

- Savunma sanayisinden telekomünikasyona birçok sektörle işbirliği

Türkiye'de kuantum teknolojilerine yönelik ilginin arttığını vurgulayan Durak, savunma, telekomünikasyon, enerji ve finans gibi farklı sektörlere yönelik çözümler geliştirdiklerini ifade etti.

Durak, 'Yakın zamanda Türk Telekom'la bir anlaşmamız oldu. Kuantum çözümlerini uygulamak isteyen ve 6G üzerine çalışan AR-GE ekipleriyle işbirliklerimiz sürüyor. Güvenli haberleşme ağları üzerine ürün geliştirme odaklı çalışmalar yürütüyoruz.' dedi.

NATO etkinliği kapsamında dronlarla kuantum haberleşme demosu gerçekleştirdiklerini dile getiren Durak, sözlerini şöyle tamamladı:

'Dronlarla dolanıklık dağıtımı yaptık. Bu kapsamda sürü dronlarla sahada kullanılabilecek bir teknoloji geliştirmeye odaklanıyoruz. Dronların kullanımında kesintisiz haberleşme gerekiyor. Haberleşme kesildiğinde dron kontrolden çıkabiliyor. Bunu engellemek için şu anda fiber çözümler kullanılıyor ancak bu ideal bir yöntem değil. Kuantum haberleşme ile bu sorunu aşmak mümkün. Savunma alanında yürüttüğümüz kuantum LİDAR projesi de bu ihtiyaca çözüm sunuyor.'

Akdeniz'e özgü, boyu 120 santimetreye ulaşabilen ve 50 yıl yaşayabilen pina, dünyanın en büyük iki kabuklu canlısından biri olarak biliniyor.

Pina popülasyonu, 2016-2019 arasında tek hücreli bir parazitin etkisiyle Çanakkale Boğazı'ndan Cebelitarık'a kadar uzanan geniş coğrafyada büyük ölçüde azalarak yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.

Bu süreçte Marmara Denizi'nde sağlıklı şekilde varlığını sürdüren pinalar ise bilim insanlarınca yakın takibine alındı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü ile Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi işbirliğinde yürütülen PİNA-İZ projesi kapsamında türün dağılımı ve sağlık durumu izlenmeye başlandı.

Saha çalışmalarının ardından gelen ihbarlar ise araştırma ekibini şaşırtan yeni bir tabloyu ortaya çıkardı.

Erdek'teki bir midye çiftliğinden gelen görüntüler üzerine bölgeye giden bilim insanları, üretim halatlarına yoğun şekilde tutunmuş bebek pinalarla karşılaştı.

Henüz birkaç santimetre boyundayken halatlara yerleşen pinaların kısa sürede büyüdüğü, 7 ile 16 santimetreye ulaşarak sağlıklı şekilde yaşamını sürdürdüğü tespit edildi. Yapılan dalışlarda ölü pinalara rastlanmaması dikkati çekti.

Bu durum, Akdeniz'de neredeyse tamamen yok olan tür için Marmara Denizi'nin kritik bir yaşam alanı haline gelmeye başladığını gösterdi. Avrupa ve Kuzey Afrika kıyılarındaki birçok ülke, Marmara'dan taşınan pina larvalarını yakalayabilmek için yoğun çaba harcarken, Marmara'daki doğal çoğalma süreci bilim insanları tarafından 'çok kıymetli' olarak değerlendirildi.

İzleme çalışmalarında yer alan Piri Reis Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı ve Erdek Dalış Kulübü Eğitmeni Osman Benli, AA ekibi ile Erdek'te pinaların midye üretim halatlarına tutunduğu alanda dalış yaparak, incelemelerde bulundu. AA muhabiri su altından anons çekerek, alandaki durumu aktardı.

- 'Midye halatlarına tutunup büyümüşler'

AA muhabirine açıklama yapan Prof. Dr. Sarı, yürüttükleri PİNA-İZ projesi kapsamında önce Marmara Denizi'nde pinaların dağılım haritasını çıkardıklarını, yeni katılımlar ile sağlık durumlarını izlemeye aldıklarını söyledi.

Sarı, 'PİNA-İZ projesini duyurduktan sonra midye çiftliklerinden, sağdan soldan 'Hocam bizim çiftlikte pina var.', 'Midye halatlarının üstüne tutundu.' şeklinde haberler gelmeye başladı. Çok ilginç geldi bize. Sonra görüntüler attılar. Gelip baktığımızda çok şaşırdık. Çünkü çok yoğun şekilde bebek pinalar, daha küçücükken gelmişler ve midye halatlarına tutunup, orada büyümüşler. Halatların üstünde çok fazla bebek pinaya rastladık, bu bizi çok heyecanlandırdı.' diye konuştu.

Yaptıkları su altı dalışında bazılarının 7, bazılarının 16 santime ulaştığını ve gayet sağlıklı olduklarını tespit ettiklerini aktaran Sarı, hiç ölüme rastlamadıklarını dile getirdi.

- 'Bu görüntüler bizim açımızdan çok önemli ve kıymetli'

Prof. Dr. Sarı, 2016-2019 yılları arasında Akdeniz'deki bütün pinaların öldüğünü belirterek, şöyle devam etti:

'Fransa, İtalya, İspanya, Fas, Tunus, Slovenya gibi ülkeler Marmara'dan akıntılarla o tarafa giden pinaları yakalamaya çalışıyor. Bizim burada midye halatlarımıza tutunan pinaları onlar çok büyük bütçeler ve yoğun işçilikle yakalamaya çalışıyorlar, dolayısıyla bu görüntüler bizim açımızdan çok önemli ve kıymetli. Midye çiftliklerinde bulunan bu pinaların hasat esnasında dibe tutundukları ipçikleri kopartmadan dikkatlice alıp, çiftliğe yakın uygun habitatlara bilim insanlarının rehberliğinde taşınması lazım. Böyle yaparsak sağlıklı şekilde yaşamaya devam eden pinaları geliştirmiş, korumuş oluruz.'

Sarı, bu bilgiler ışığında projenin devamı kapsamında hem bu çiftlikte hem de diğerlerinde takibe devam edeceklerini ve yapacakları raporlamanın ardından uygun prosedür belirlenerek, pinaların uygun alanlara taşınmasını Bakanlığa tavsiye edeceklerini kaydetti.

Midyelerin hasat zamanında pinalara zarar vermemek için çok hassas bir çalışma yürütülmesi gerektiğini aktaran Sarı, midye hasadından önce bu çiftlikteki pinaları alarak Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü altında Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesi Daire Başkanlığının vereceği resmi izinle uygun alanlara taşıyacaklarını söyledi.

- Midye çiftliklerine hasat öncesi kontrol çağrısı

Prof. Dr. Sarı, pinaların korunmasının Marmara Denizi için kritik önem taşıdığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Dünyadaki son sığınağı olan Marmara Denizi'nde pinanın sağlıklı yaşamına devam ettiğinin en güzel kanıtlarından bir tanesi bizim açımızdan. Eğer biz Marmara'yı kirletmezsek, korursak, Marmara ekosistemini güçlendirirsek, iyileştirirsek, pinalar çoğalacak. Burada çoğalan pinalar, toplu ölüme neden olan hastalıklara yenildikten sonra inanın bütün Akdeniz'e yayılacak. Buradaki pina larvaları bütün Ege'ye, Akdeniz'e yayılacak. Onun için Marmara, esasında bütün dünyanın göz bebeği, son sığınağı ve umudu, bunu korumamız lazım. Marmara'nın umudu pina, çünkü müsilajla boğuşuyor, arıtmadan denize boca ettiğimiz suları pina temizliyor, öbür taraftan da diyoruz ki Akdeniz'in umudu da Marmara çünkü pinalar burada yaşama tutundular. Buradan bütün Akdeniz'e yayılma potansiyeli var.'

Sarı, Marmara Denizi'nde 50'nin üzerinde midye çiftliği olduğunu belirterek, 'Bunların tahmin ediyorum ki az ya da çok hepsinde pinalar var. Midye çiftliği sahiplerine sesleniyorum. Hasat esnasında halatlarınızı kontrol edin, eğer pina varsa, dikkatli şekilde iplikleriyle toplayın, ipliklerini kopartmadan yakında uygun bir alana transfer edin. Nasıl transfer edecekleri konusunda doğrudan bana, benim ekibimdeki arkadaşlarıma ulaşabilirler.' ifadelerini kullandı.

Ölüdeniz Mahallesi'ndeki bir otelin kongre merkezinde başlayan konferanslara, 62 ülkeden 850 bilim insanı katılıyor.

Konferanslara başkanlık yapan Prof. Dr. Ali Gencer, AA muhabirine, amaçlarının barış içinde daha yaşanılabilir dünyanın inşasına katkıda bulunmak olduğunu söyledi.

Özellikle 1991 yılı sonrasında imzalanan bazı anlaşmalarla iklim değişikliğine ve karbon salımını önlemeye yönelik çalışmalar açısından yenilikçi ve çevre dostu teknolojilerin gelişiminde önemli mesafeler alındığını ifade eden Gencer, etkinlikte süperiletken teknolojiler, manyetizma teknolojileri ile son zamanda hızla gelişen ve birbiriyle iç içe geçen interdisipliner yapı altında kuantum teknolojilerindeki gelişmelerin inceleneceğini anlattı.

- 'Türkiye'nin teknoloji yarışında faydamız olsun istiyoruz'

Türkiye'nin yeraltı zenginlikleri açısından dünyanın önde gelen ülkelerinden olduğunu vurgulayan Gencer, şunları kaydetti:

'Yer altındaki zenginliklerimizi insanlık yararına dönüştürme süreçleri yüksek teknoloji, bilgi birikimi, altyapı ve insan kaynağı içermektedir. Türkiye'de her ne kadar bir mesafe alınsa da bu alanda yapılması gereken, kendi başımıza yapmakta zorlandığımız hususlarda uluslararası yararlı, makbul enstitülerle işbirliğine gitmek. Türkiye'nin teknoloji yarışında bir nebze tuzumuz, faydamız olsun istiyoruz. Bu yüzden bu kongreyi düzenliyoruz. Yüksek teknolojideki ağırlığımızı artırmak zorundayız. Bu yüzden de konferanslar iyi platformlardır.'

Teknolojik gelişmelere katkı sağlamak için konferanslara emek verdiklerini belirten Gencer, 'İnşallah ülkemiz gelişmiş ülkeler liginde yerini koruyacaktır. Türkiye'nin yeni gelişen teknolojilere sahip olması gerekiyor. Bu teknolojiler aynı zamanda mevcut teknolojileri akamete uğratacaktır.' değerlendirmesini yaptı.

Açılış töreninde, alanlarında önemli buluşları olan 6 yabancı bilim insanına ödül verildi.

Konferanslar 26 Nisan'da sona erecek.

TÜBİTAK'ın 30 milyon lira desteğiyle üniversite yerleşkesine kurulan Milli Teknoloji Atölyesi kullanıma hazır hale getirildi.

Modern teknik altyapıya sahip atölyede, proje geliştirme, prototipleme, yazılım ve kodlama, robotik uygulamalar, 3D tasarım ve baskı, mekanik üretim ve imalat, bilimsel deney ve araştırma projeleri, sosyal ve gelişim odaklı faaliyetler ile iş sağlığı ve güvenliği kapsamında çeşitli eğitim çalışmaları yapılabilecek.

CNC tezgahları, torna ve freze makineleri, 3D yazıcılar, 3D tarayıcı ve lazer kesim sistemleriyle donatılan atölye, sarf malzeme ve alet desteği, güç kaynağı ve ölçüm cihazları ile elektronik ekipmanlar ve çeşitli araç gereç setleriyle örnek üretim yapma imkanı sunuyor.

Katılımcılara proje geliştirme, teknik süreçlerin yönetimi ve kariyer planlamasına yönelik mentörlük ve rehberlik desteği de verilecek ve beceri ve deneyimlerini geliştirmelerine yönelik uygulamalı fırsatlar sağlanacak.

- 'Dron ve mikro uydu üretimini de hedefliyoruz'

Bingöl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erdal Çelik, AA muhabirine, 'Yeni Nesil Üniversite Vizyonu' kapsamında yüksek hacimli projeler hazırladıklarını söyledi.

Bu projelerin içerisinde Milli Teknoloji Atölyesi'nin kurulmasının da olduğunu belirten Çelik, atölyeyi kullanıma açtıklarını ifade etti.

Atölyenin sadece üniversite öğrencilerine ve akademisyenlere hizmet etmeyeceğini dile getiren Çelik, bölgedeki illeri de sürece dahil ederek hizmet sağlamayı hedeflediklerini anlattı.

Çelik, şöyle konuştu:

'Ortaokul ve lise öğrencilerinin de buraya gelerek projelerini gerçekleştirmesi hedefleniyor. Bu, birinci ayağını oluşturuyor. İkinci ayağı, fakültelerdeki öğrencilerin TÜBİTAK ve ÜNİDES projelerini burada yürütmesi, üçüncü ayağı ise hocalarımızın projelerini burada gerçekleştirmesi olacak. Bu proje kapsamında yapacağımız işler, yeni nesil üniversite vizyonuna uygun şekilde gerçekleştirilecek. Burada 6. ve 7. nesil savaş uçağı konsept çalışmalarını yapma hedefindeyiz. Kurduğumuz sistem bu çalışmalara uygun şekilde tasarlandı. Dijital fabrikada oluşturduğumuz projeleri TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ) veya benzeri kurumlara sunmayı hedefliyoruz.'

Atölyeyi hayvancılığa odaklanan bir teknoloji üssü olarak da kurguladıklarını anlatan Çelik, 'Bu kapsamda dron ve mikro uydu üretimini de hedefliyoruz. Tarımda dronlar aracılığıyla toprak analizi yapılacak, bitkilerin ihtiyaç duyduğu elementler nanoteknolojik yöntemlerle üretilecek. Bu içerikler de dronlarla püskürtülerek uygulanacak ve süreçler çiftçiler tarafından cep telefonları üzerinden takip edilebilecek.' dedi.

Tarımsal robotlardan dikey düşüş yapan roketlere kadar üretimi atölyede gerçekleştirmeyi planladıklarını belirten Çelik, ayrıca elektronik uygulamalar ve entegre devrelerin üretilmesini de rahatlıkla gerçekleştirebileceklerini söyledi.

Çelik, 'Mini çapta bunların prototiplerinin cihazlara dönüştürülmesini de burada gerçekleştirebiliriz. Burası sadece mühendislik fakültesine değil diğer fakültelere de hizmet verecek bir yapı oluşturuyor. TÜBİTAK'ın 30 milyon liralık desteğiyle kurulan atölye, çarpan etkisiyle yaklaşık 300 milyon liralık geri dönüş sağlayabilir.' ifadelerini kullandı.

Milli Teknoloji Atölyesi'nin ortaokul, lise ve üniversite öğrencilerini ve akademisyenleri motive edeceğini vurgulayan Çelik, 'TEKNOFEST kapsamında da projeler geliştirilecek. Önceki yıllarda gönderilen proje sayısı sınırlıydı ama bu sene stantlarımızı açıp uygun projeleri orada sergilemeyi planlıyoruz. Hedefimiz en az 100 projeyi TEKNOFEST'e göndermek.' diye konuştu.

Rektör Çelik, Milli Teknoloji Atölyesi'nin resmi açılışını Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın teşrifleriyle gerçekleştirmeyi planladıklarını sözlerine ekledi.