İSTANBUL (AA) - Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Ahmet Burak Dağlıoğlu, katılım finansında İstanbul'un merkezi bir konumda olması için bir çaba içerisinde olduklarını belirterek, 'İstanbul Finans Merkezinin biz bölgesel bir katılım finans merkezi de olabileceğini, bu temanın üzerine odaklanabileceğini de düşünüyoruz.' dedi.
Dağlıoğlu, İstanbul Finans Merkezinin katkısıyla hazırlanan Anadolu Ajansı (AA) Finans Masası'nda gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulunarak soruları yanıtladı.
Uluslararası doğrudan yatırım duyurularını takip etmek için kendi veri tabanlarını duyurduklarını anımsatan Dağlıoğlu, bu duyuruları sıfırdan yatırımla birleşme ve satın alma işlemleri olarak ikiye ayırdıklarını söyledi.
Dağlıoğlu, sıfırdan yatırımlar hakkında bilgi vererek, 2024'te 375 olan proje sayısının 2025'te 478 olduğunu ve bu projelerde yaklaşık 47 bin istihdam duyurulduğunu, yatırım tutarının 21 milyar dolar olmasının hedeflendiğini kaydetti.
Bunların 270'i doğrudan yani 'greenfield' denilen sıfırdan yatırım, 208'inin de genişleme yatırımları şeklinde olduğunu aktaran Dağlıoğlu, şöyle devam etti:
'Burada şuna dikkat etmek lazım tabii, bu yatırım duyuruları önümüzdeki birkaç yıllık dönemi kapsayabiliyor. Bunlar henüz daha temelini atmış veya atma aşamasında olan şirketler de olabiliyor, kimisi aynı yıl içerisinde başlayıp yatırımını böyle ileri aşamalara da taşıyabilmiş oluyor ve bu yatırım tutarları yani o öz kaynağın ötesinde bütün o kredi vesaireyi de içeren faktörler olduğu için. Bazen, 'Yahu işte geçen yıl bu kadar sermaye yoktu' diyorlar. Bu yapılan duyuruların toplam büyüklüğü ve bu uluslararası bir metodolojiye dayanıyor. Geçen yıl da anlatmıştık hani biz bunu niye yapıyoruz diye. Biz zaten bunu uluslararası veri tabanlarından takip ediyorduk, onlardaki birtakım eksiklikleri biz onlara zaten raporluyorduk. Zaten bu kadar mesai yapıyorsak biz bunu artık kendimiz yapalım motivasyonuyla başlamıştık.'
- 'Yaklaşımımız gelen yatırımların nitelikli olup olmadığını ölçmek'
Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Dağlıoğlu, veri tabanındaki 2025 verilerini fonksiyonel şekilde ele almaya çalıştıklarını kaydetti.
Dağlıoğlu, 'Şimdi bir sanayi sektöründeki şirketin imalat yatırımını da biz tasnif ediyoruz ki burada projelerin çoğu imalata geldiğini görüyoruz ve mesela 2025'te 66 tane AR-GE projesi duyurulmuş. Yani bu bir sanayi sektöründeki şirketin içerisindeki fonksiyonlarda imalat da orada, AR-GE de orada, iş hizmetlerine yönelik yani kendisi bazı şirketlerde böyle elektrik üretimi yatırımları vesaire de oluyor, bunlara böyle dağıtmış olduk. Satış-pazarlama yatırımları vesaire de var ama burada çok dikkat çeken imalat, AR-GE ve iş hizmetleri sektörlerindeki yatırımların artışı bizim için kıymetli.' diye konuştu.
Veri tabanında yatırımları kaynak ülkelere göre de ayırdıklarını anlatan Dağlıoğlu, proje sayısına göre Almanya, ABD, Japonya, Hollanda ve Fransa'nın ilk sıralarda yer aldığını bildirdi.
Dağlıoğlu, yaklaşımlarının gelen yatırımların nitelikli olup olmadığını ölçmek olduğunu anımsatarak, 'Bizim tanımladığımız bazı nitelikli yatırım profilleri var. Bu bahsi geçen 470 küsur projenin 329'u bizim istediğimiz nitelikli yatırım profillerine uygun olduğunu görüyoruz. Burada da bahsetmiştim satın alma-birleşmeleri ayrı ölçüyoruz, uluslararası metodolojide de bu genelde ayrı ölçülür. Yani o sıfırdan yatırımlar ve genişleme yatırımlarıyla satın alma-birleşmeleri ayırıyoruz. Geçen yıl uluslararası şirketlerin 119 satın alma-birleşme işlemine dahil olduğunu gördük, toplam böyle 6,5 milyar dolara yakın bir tutardan bahsediyoruz burada.' ifadelerini kullandı.
- Katılım bankalarının sektördeki payı yüzde 9,2 oldu
Burak Dağlıoğlu, finans ve ekonomi boyutuyla katılım finansın daha adil bir dünya çağrısına önemli bir cevap olduğunu düşündüğünü vurgulayarak, katılım finansın adaleti, ekonomik adaleti sağlayabileceğini düşündüğünü belirtti.
Dağlıoğlu, Türkiye'de katılım bankalarının mevcut durumuna değinerek, geçen yıllarda yüzde 8 sektörün payının yüzde 9,2'ye yükseldiğinin bilgisini paylaştı.
Katılım finansın sadece bankacılıktan oluşmadığını aktaran Dağlıoğlu, 'Sigortayı da hatırlamak lazım yine geçtiğimiz yıllarda böyle yüzde 5'in altında olan katılım sigortacılığının payının yüzde 6'ya yaklaştığını görüyoruz. Umarız hızla payını önce yüzde 10'a ulaştırır.' dedi.
Dağlıoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
'Sermaye piyasalarında da gördüğümüz üzere yani burada reel büyümeyi de arkadaşlar özellikle vurguladılar ciddi bir büyüme geliyor. Zaten katılım finans sektörünün doğası gereği aslında asıl büyümenin sermaye piyasalarında olması gerektiğini hep böyle vurguluyoruz. Nitekim rakamlar da bunu doğrular şekilde devam ediyor ve yine geçtiğimiz yılda da önemli sukuk ihraçları olduğunu duyduk ve yakın zamanda da önemli bir sukuk ihracı vardı önemli bir kamu şirketinin biliyorsunuz. Bu anlamdaki farkındalığın da artmış olması yani hem ihraç edenler tarafından hem de yatırımcılar tarafından bizce çok kıymetli.'
Bu alanda nereye gitmek istediklerine işaret eden Dağlıoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın koyduğu hedeflere, ekonomi yönetiminin koyduğu hedeflere ulaşmaya çalışmanın bütün aktörlerin öncelikli gayreti olduğunu ifade etti.
Dağlıoğlu, 'Bir diğer alan tabii bu hedeflere ulaşırken uzun süredir gündemde olan bir yeni bir mevzuat konusu vardı, bunun üzerine çalışılmaya devam ediliyor tabii ki kapsamlı bir gündemi olduğu için istişare süreçleri, fikir alma süreçleri devam ediyor. Ümidimiz inşallah bu yıl bu mevzuatta bir ilerleme olması yani en azından tabii ki Meclis'in takdiridir ama bu çalışmaların nihayete erdiği bir dönem olur inşallah. Çünkü bu sektördeki asıl büyümeyi bu mevzuat iyileştirmesiyle yapabileceğimize ben inanıyorum.' diye konuştu.
- 'İstanbul'un bölgesel bir katılım finans merkezi de olabileceğini düşünüyoruz'
Dağlıoğlu, katılım finans konusunda uluslararası işbirliği boyutuna değinerek, dünyadaki finansal varlıkların içerisinde bu katılım ürünlerinin payının yüzde 1'in az üzerinde olduğunun bilgisini paylaştı.
Önemli olanın katılım finansı uluslararası ölçekte büyütmek olduğuna dikkati çeken Dağlıoğlu, şunları kaydetti:
'Çünkü biliyorsunuz ticaretin asıl büyümesi o uluslararası ölçeğe çıktığı zaman oluyor ve yatırımların artması için de o daha önemli. Kendimize belirlediğimiz bazı hedef ülkeler, coğrafyalarla karşılıklı heyet ziyaretleri yaparak bu ülkeler arasındaki ekosistem oyuncularını birbirlerine tanıtarak işbirliğini artırmaya başladık. Yani bunların somut yansımaları da oluyor, geçtiğimiz yıl mesela Malezya ile çok kapsamlı büyük bir heyet getirmiş olduk, Körfez ülkeleriyle zaten hani hem coğrafi yakınlığın verdiği avantajla daha böyle küçük heyetlerin gidiş gelişleri çok sık hem de Londra bu katılım finans için önemli bir merkez halinde. Bu ülkedeki aktörlerle de yakın çalışmalar yürüterek uluslararası işbirlikleriyle bu sektörün dünyadaki varlığını da büyütmek istiyoruz.'
Müslüman nüfusun çoğunlukta olmadığı ülkelerde ciddi bir katılım finans hareketi, büyümesi olduğunu anlatan Dağlıoğlu, Avustralya, Filipinler, Yeni Zelanda ve Afrika'da, Balkan ülkelerinde ve Türki coğrafyalarda ciddi potansiyel bulunduğunu söyledi.
Dağlıoğlu, katılım finans alanında İstanbul'un önemine vurgu yaparak, 'Biz bütün bunlarda İstanbul'un merkezi bir konumda olması için de bir çaba içerisindeyiz. İstanbul Finans Merkezinin biz bölgesel bir katılım finans merkezi de olabileceğini, bu temanın üzerine odaklanabileceğini de düşünüyoruz. Bu coğrafyalardaki aktörleri İstanbul'a davet ettiğimiz zaman mutlaka toplantılarımızı fiziksel olarak da orada yapmaya çalışıyoruz. Belki buradan da yine bir tarihi ilk defa duyurabiliriz sizin vesilenizle, geçtiğimiz yıllarda iki kere yaptığımız Dünya İslam İktisadı Kongresi'nin üçüncüsünü inşallah bu yıl haziran ayının başında İstanbul Finans Merkezi'nde gerçekleştireceğiz. Yine katılımcı kitlesini, heyet profilini büyüterek ve yükselterek inşallah başarılı bir etkinlik yapmayı hedefliyoruz.' ifadelerini kullandı.
(Sürecek)
