MUĞLA (AA) - ALİ RIZA AKKIR - TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesinde (TOBB ETÜ) yürütülen Türkiye'nin ilk yerli kuantum bilgisayarı QuanT Projesi'nin yürütücüsü Prof. Dr. Ali Bozbey, 20 yıl içinde kuantum hesaplamalarının trilyon dolarlık piyasaya ulaşmasını beklediklerini belirtti.
Muğla'nın Fethiye ilçesinde düzenlenen 11. Uluslararası Süperiletkenlik ve Manyetizma Konferansı'na katılan TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bozbey, AA muhabirine, Türkiye'nin kendi kuantum bilgisayarını geliştirebilen az sayıdaki ülkeden biri olduğunu söyledi.
Klasik bilgisayarların yüzlerce yılda çözemeyeceği problemleri kuantum bilgisayarların saatler içinde çözebileceğini belirten Bozbey, 'Kuantum bilgisayarlar, son yılların en hızlı büyüyen teknoloji yarışının merkezinde. Sağlıktan ileri malzemeye, savunmadan yapay zekaya, ekonomiden finansa kadar pek çok alanı dönüştürecek bu teknolojiyi geliştiren ülkelerin büyük bir ekonomik ve stratejik avantaj elde edeceği öngörülüyor. Küresel ölçekte kuantum hesaplamaya ayrılan yatırım 50 milyar doları geçti.' diye konuştu.
-'Şifreleme yöntemlerinin güvenlik süresini önemli ölçüde kısaltacak'
Bugün bankacılıktan milli haberleşmeye kadar her yerde kullanılan şifrelerin klasik bilgisayarlarla binlerce yılda kırılamadığına dikkati çeken Bozbey, kuantum bilgisayarların bu şifreleme yöntemlerinin güvenlik süresini önemli ölçüde kısaltacağını dile getirdi.
Bozbey, tüm dünyanın artık 'kuantuma dayanıklı şifreleme' yarışında olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:
'Kanser ve Alzheimer ilaçlarından yeni nesil bataryalara, daha hafif havacılık alaşımlarından verimli güneş panellerine kadar pek çok buluş molekül düzeyinde doğru tasarıma bağlı. Kuantum bilgisayarlar atomları ve molekülleri doğrudan simüle edebildiği için laboratuvarda yıllar süren denemeleri aylara indirerek hem ilaç hem de ileri malzeme geliştirme süreçlerini dönüştürecek. Yapay zeka bugün hem günlük hayatımızda hem yazılım geliştiricilerin hem de kurumsal karar alıcıların vazgeçilmez aracı haline geldi. Kuantum bilgisayarlar, AI modellerinin eğitim süresini kısaltacak ve daha doğru, daha hızlı karar veren sistemlerin önünü açacak.'
-'Pastanın büyük kısmını hızla konumlananlar paylaşacak'
Bankaların sigorta ve borsa için portföy optimizasyonu ve risk modellemesinin klasik bilgisayarlarla günlerce sürebildiğini anlatan Bozbey, kuantumun bu hesaplamaları saatlere indirerek daha doğru kredi değerlendirmesi ve daha akıllı yatırım kararlarının yolunu açacağını anlatarak, şöyle devam etti:
'Gelecek 20 yıl içinde kuantum hesaplamaları trilyon dolarlık bir piyasaya ulaşacak. Bu pastanın çok büyük kısmını bugün hızla konumlanan ülke ve şirketler paylaşacak. Türkiye'nin bu yarışta sadece teknoloji kullanıcısı değil, üreticisi olması şart.'
Bozbey, Fethiye'deki konferansta, Phi0 Kuantum Teknolojileri tarafından yeni geliştirilen 'FluxEDA', 'Quantum Discovery' ve 'Vortis' ürünlerini tanıttıklarını, ortak hedefin Türkiye'de kuantum teknolojilerinin yaygınlaşmasına katkı sunmak olduğunu sözlerine ekledi.
