VİYANA (AA) - Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de, 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi'nin 111. yıl dönümü dolayısıyla tören düzenlendi.
Başkentteki Galiçya Şehitliği'nde yapılan anma törenine, Türkiye'nin Budapeşte Büyükelçisi Gülşen Karanis Ekşioğlu, Askeri Ataşe Albay Barış Ayruş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Budapeşte Temsilcisi Çağrı Kalfaoğlu, Çanakkale'nin kardeş şehri Tapolca Belediye Başkanı Zoltan Dobo, Macaristan Silahlı Kuvvetlerinden bir askeri merasim kıtasının yanı sıra Türk toplumundan çok sayıda kişi katıldı.
Tören saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı.
Büyükelçi Ekşioğlu, şehitlik anıtına çelenk koydu ve şehitlik defterini imzaladı.
Ekşioğlu, deftere düştüğü notta, 'Sizler, milletimizi talihsizliklerle sınayan Dünya Savaşı'nın karanlık günlerinde, tarihe altın harflerle 'Geçilmez!' destanını yazan bir ocağın mensuplarısınız. Bağımsızlığımıza ve Cumhuriyetimize giden yolun kapılarını sizler araladınız. Bugün özgürce aldığımız her nefeste Çanakkale siperlerinde ve daha nice cephede gösterdiğiniz sarsılmaz mukavemetin payı var. Sizleri yalnızca tarihe geçmiş kahraman askerler değil, muzaffer bir ordu olarak andığımızın bilincindeyiz.' ifadelerine yer verdi.
Budapeşte'deki Galiçya Şehitliği'nde yatan 15'inci Türk Kolordusunun kahramanlarının ebedi istirahatlerini dost bir ülkede huzur içinde sürdürdüğünü vurgulayan Ekşioğlu, 'Bu vesileyle, cephede değil ama dünyanın dört bir yanındaki görevleri başında terör örgütlerinin hain saldırılarına hedef olarak hayatını kaybeden şehit diplomatlarımızı, sivil, asker tüm şehitlerimizi de anıyor ve aziz hatıraları önünde saygıyla eğiliyoruz.' ifadelerini kullandı.
Ekşioğlu, Cumhuriyetin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarıyla birlikte bıraktıkları emanetin daima bekçisi olacaklarını dile getirdi.
Askeri Ataşe Albay Ayruş da konuşmasında, Çanakkale Deniz Zaferi'nin Milli Mücadele'nin bir öncüsü olduğunu belirterek, Galiçya cephesinde yatan 480 şehidi saygı ve minnetle andı.
KKTC Budapeşte Temsilcisi Kalfaoğlu ve Tapolca Belediye Başkanı Dobo'nun da anıta çelenk bıraktığı tören, şehitler için edilen dualarla sona erdi.
18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi 111. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen diğer törene ise Budapeşte'deki Maarif Okulu ev sahipliği yaptı.
Yunus Emre Budapeşte Türk Kültür Merkezi'nin işbirliğiyle düzenlenen etkinlikte de 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi ile 12 Mart İstiklal Marşı'nın Kabulü ve Mehmet Akif Ersoy'u Anma Günü bir arada kutlandı.
Büyükelçi Ekşioğlu burada yaptığı konuşmada, Çanakkale'nin Türk milletinin yazdığı destanın 'önsözü' ise İstiklal Marşı'nın da 'sonsözü' olduğunu söyledi.
Ekşioğlu, bu iki tarihin inancın, direnişin ve dirilişin birbirini tamamlayan parçaları olduğunun altını çizdi.
Büyükelçi Ekşioğlu, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 'Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum.' talimatıyla 57'nci Alay'ın sergilediği eşsiz sadakat ve cesaretin, yıllar sonra Mehmet Akif Ersoy'un İstiklal Marşı'na ilham verdiğini ifade etti.
Macar Türkolog Gabor Fodor ise Birinci Dünya Savaşı sırasında Avusturya-Macaristan topçu birliklerinin Çanakkale'deki desteklerine değindi.
Fodor, Macar Vöröskereszt (Kızılhaç) örgütünün girişimiyle 1916'da İstanbul'da açılan hastanede, Gelibolu cephesinde yaralanan yüzlerce Türk askerinin tedavi edildiğini anlattı. Macar tarihçi ayrıca, 2022'de iki ülke savunma bakanlarının katılımıyla Çanakkale'de savaşan Macar askerleri için bir anıt dikildiğini hatırlattı.
Maarif Okulu öğrencilerinin 'Mehmet Akif Ersoy ve İstiklal Marşı' konulu kompozisyon ve resim yarışmasına gönderdikleri eserlerin takdim edildiği programın sonunda, katılımcılara 'Atatürk' filminden Çanakkale cephesine ilişkin bir kesit de gösterildi.
