BRÜKSEL (AA) - NATO'nun 2025 faaliyet raporuna göre, tüm müttefikler gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) en az yüzde 2'sini savunmaya ayırma hedefini karşılarken birçok ülke, savunma harcamalarını önemli ölçüde artırdı, üç müttefik ise yeni yüzde 3,5'lik hedefi şimdiden yakaladı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin 2025 Yıllık Raporu yayımlandı.
Raporda NATO ülkelerinin savunma harcamalarına ilişkin veriler yer aldı.
Buna göre, NATO müttefiklerinin temel savunma harcamalarının 2025'te 1,4 trilyon doları aştığı tahmin ediliyor.
Avrupalı müttefikler ve Kanada, savunma harcamalarındaki büyük artışlarla daha fazla sorumluluk üstleniyor.
2014-2025 döneminde NATO Avrupa ve Kanada'nın yıllık savunma harcamaları reel olarak yüzde 106 artarak iki katından fazla yükseldi. Sadece 2025'te Avrupa'daki NATO müttefikleri ve Kanada toplam 574 milyar dolar savunma harcaması yaptı. Bu, 2024'e kıyasla yüzde 20 artış anlamına geliyor.
Diğer yandan tüm müttefikler, 2014'te belirlenen yüzde 2 hedefini karşıladıklarını veya aştıklarını bildirdi. Birçoğu harcamalarını ciddi şekilde artırırken üç müttefik ise 2025 Lahey Zirvesi'nde belirlenen, 'temel yüzde 3,5'lik askeri harcama hedefi'ne şimdiden ulaştı.
2025 tahmini verilerine göre Polonya yüzde 4,30 ile ilk sırada yer alırken Litvanya yüzde 4 ve Letonya yüzde 3,74 ile yüzde 3,5 eşiğini aşan diğer müttefikler oldu.
Bu ülkeleri sırasıyla Estonya (yüzde 3,42), Danimarka (yüzde 3,34), Norveç (yüzde 3,20), ABD (yüzde 3,19), Finlandiya (yüzde 2,87), Yunanistan (yüzde 2,79), Hollanda (yüzde 2,59), İsveç (yüzde 2,50), Almanya (yüzde 2,39), Türkiye (yüzde 2,33), İngiltere (yüzde 2,31), Romanya (yüzde 2,21), Bulgaristan (yüzde 2,14), Lüksemburg (yüzde 2,13), Kuzey Makedonya (yüzde 2,13), Hırvatistan (yüzde 2,10), Macaristan (yüzde 2,07), Slovakya (yüzde 2,06), Fransa (yüzde 2,05), Karadağ (yüzde 2,05), Slovenya (yüzde 2,04), Çekya (yüzde 2,01), İtalya (yüzde 2,01), Arnavutluk (yüzde 2), Belçika (yüzde 2), Kanada (yüzde 2,00), Portekiz (yüzde 2) ve İspanya (yüzde 2) izledi.
2014'te yalnızca Yunanistan, ABD ve İngiltere, GSYH'nin yüzde 2'sinden fazlasını savunmaya ayırmıştı.
İttifakın toplam GSYH'sinin yüzde 52'sini, toplam savunma harcamalarının ise yüzde 60'ını ABD yaptı.
- 'Ankara Zirvesi'nde müttefiklerden güvenilir bir yol haritası bekliyorum'
Raporda açıklamalarına yer verilen Rutte, İttifak'ın 2025'te yeni bir döneme girdiğine işaret etti.
NATO'nun daha tehlikeli ve karmaşık bir güvenlik ortamı karşısında güçlendiğini kaydeden Rutte, bu ortamın çok sayıda tehdit ve sınamayla karakterize edildiğine işaret etti.
Rutte, Rusya'nın güvenlik ile Avro-Atlantik bölgesinde barış ve istikrara yönelik en önemli ve doğrudan tehdit olmayı sürdürdüğünü belirterek stratejik rekabetin arttığına ve terörizmin NATO için kalıcı bir tehdit olmaya devam ettiğine dikkati çekti.
'Güney komşuluğun istikrarsızlığını' koruduğunu da kaydeden Rutte, 'NATO teyakkuz halinde olmaya devam edecek ve ittifakımızın güvenliğini sağlamayı sürdürecek.' ifadelerini kullandı.
Haziran 2025'te Lahey'de düzenlenen NATO Zirvesi'nin ittifak için dönüm noktası olduğunun altını çizen Rutte, müttefiklerin 2035'e kadar her yıl GSYH'nin yüzde 5'ini savunmaya ayırmayı taahhüt ettiğini anımsattı.
Rutte, bu kararların NATO'yu daha adil hale getirerek güvenlik yükünün daha dengeli paylaşılmasını sağladığını belirterek 'Ortak yükümlülüklerimiz hepimizi daha güvenli kılıyor ancak ivmeyi muhafaza etmemiz gerekiyor. Bir sonraki NATO Zirvesi'nin Ankara'da yapılması planlanırken müttefiklerin yüzde 5'lik hedefe ulaşma konusunda açık ve güvenilir bir yol haritası ortaya koymalarını bekliyorum.' açıklamasında bulundu.
- 'Rehavete ve zaman kaybına tahammül yok'
NATO ve müttefiklerin Ukrayna'ya desteğini artırmayı da sürdürdüğünü aktaran Rutte, ittifakın 2025'te komuta yapısını uyarlayarak caydırıcılık ve savunmasını da güçlendirmeye devam ettiğini kaydetti.
Rutte, 'Temmuz ayında Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'nin 2025'te elde edilen kazanımlar üzerine inşa edilmesini bekliyorum. Rehavete ve zaman kaybına tahammül yok. Zira 1 milyar insanın güvenliği söz konusu. Küresel belirsizlik çağında güçlü bir transatlantik bağ hayati önem taşımaya devam ediyor. Kuzey Amerika ve Avrupa, NATO çatısı altında her zaman birlikte daha güçlü oldu ve daha tehlikeli bir dünyada güvenliğimizi ancak bu şekilde sürdürebiliriz.' mesajını verdi.
2025 Lahey Zirvesi'nde müttefikler yeni savunma harcaması hedefi olarak 'yüzde 3,5 temel savunma harcamaları ve yüzde 1,5 sivil hazırlık ve dayanıklılık, inovasyonun teşviki, kritik altyapının korunması ve savunma sanayilerinin güçlendirilmesi gibi savunma ve güvenlikle bağlantılı yatırımlara ayrılması' üzerinde anlaşmıştı.
