İSTANBUL (AA) - Macar arkeolog Dr. Adrienn Papp, Pera Müzesi'ndeki 'Anadolu Ağırlıkları ve Ölçüleri Koleksiyonu' kapsamında 'Osmanlı Budin'ine Bir Bakış: Arkeolojik Kazılarda Bulunan Ağırlıklar' başlıklı konuşma gerçekleştirdi.
Budapeşte'de aralarında Osmanlı kaplıcaları, Paşa Sarayı ve Gül Baba Türbesi de bulunan birçok Osmanlı yapısının kazılarını yöneten ve bu konuda çok sayıda önemli yayın yapan Papp, Pera Müzesi Oditoryumu'nda yapılan programda, arkeolojik kazılarda bulunan ağırlıklar üzerinden Osmanlı Budini'nin tarihini ve kentte yapılan kazılarda ele geçirilen ağırlık ölçülerini değerlendirdi.
Çalışmalarını Budapeşte Tarih Müzesi ve Pazmany Peter Katolik Üniversitesi Beşeri Bilimler Enstitüsü'nde sürdüren Papp, Budin'in Tuna Nehri boyunca kurulmuş bir Orta Çağ şehri olduğunu söyledi.
- 'Budin, Macaristan'ın başkenti Budapeşte'nin tarihi merkezlerinden biridir'
Papp, Budin'in 1505 yılında Osmanlı egemenliğine geçtiğini belirterek, 'Budin, Macaristan'ın başkenti Budapeşte'nin tarihi merkezlerinden biridir. Geçmişte Macar Krallığı'nın kraliyet merkezi olan ve saray çevresinde büyük kentsel yerleşime sahip şehir, 1541-1686 yılları arasındaki Osmanlı döneminde Budin eyaletinin merkezi olmuştur.' dedi.
Osmanlı döneminde Budin'de Balkanlar'dan gelen yeni yerleşimcilerin yanı sıra Macar nüfusun da yaşamaya devam ettiğini aktaran Papp, 'Bu birlikte yaşam sırasında Orta Çağ'dan devralınan birçok alışkanlık ve gelenek sürmeye devam ederken, yeni yerleşimcilerle birlikte çeşitli gündelik yaşam pratikleri de ortaya çıkmıştır. Macarlar ve Osmanlılar, yaklaşık 150 yıl boyunca Budin'de yan yana yaşamış ve gündelik hayattaki uygulamalar üzerinde karşılıklı etkilerde bulunmuştur.' diye konuştu.
Papp, bu birlikte yaşama kültürünün sonuçlarına ilişkin şunlardan bahsetti:
'Bu etkileşim kentte bulunan ağırlıklarda da görülebilir. Osmanlı'nın disk biçimli ve çok düzlemli terazi ağırlıkları ile kantar ağırlıklarının yanı sıra kap biçimli ağırlıklar gibi farklı objeler de kazılarda bulunmuştur. Dikkat çekici biçimde bu ağırlıklar yalnızca pazar yerlerinde değil, banliyöler de dahil olmak üzere kentin tamamında ortaya çıkmıştır.'
- 'Budin'de elde edilen buluntular, çok özel anlama sahiptir'
Evliya Çelebi'nin 'Seyahatname'sinde Budin'de 4 grubun yaşadığı bilgisini veren Adrienn Papp, 'Fetih sonrasında Budin'de Osmanlılar, Balkan kökenli halk, Macarlar ve Yahudiler yaşıyordu. Budin'e dışarıdan gelen Osmanlılar ise kendi eşyalarını getirmişlerdi. Şehirde çok sayıda çarşı vardı. Bunlardan bazılarının kalıntılarına ulaşılmıştır, bazılarına ise ulaşılamamıştır. Yazılı kaynaklarda birçok yerde çarşıların olduğunu biliyoruz.' ifadelerini kullandı.
Papp, Budin'de yapılan kazılarda elde edilen Osmanlı buluntularına dair ise şunları kaydetti:
'Budin'de elde edilen buluntular, çok özel anlama sahiptir. Bunlar çok sayıda ve oldukça kıymetli kalıntılardır. Bunun nedeni ise şehrin son kuşatmasının oldukça geç bir tarihte olması ve kuşatmadan sonra büyük savaşların olmamasıdır. Yapılan kazılarda 17 farklı ağırlık tipi bulunmuştur. Bunların sayısı ise 10 binleri bulmaktadır. Farklı şekillerde olan bu ağırlık tipleri toprak altında çok uzun süre kalmış ve ne yazık ki büyük tahribatlara uğramışlardır.'
Buluntuların zaman içinde restore edildiğini de söyleyen Papp, 'Bu temizlemeler yapıldığında bazı kalıntıların üzerindeki tuğralar da gün yüzüne çıkmıştır. Kazıların büyük kısmı Tuna Nehri'nin kıyısında yapılmıştır. Budin'le ilgili çok sayıda araştırma yapılmış ve burada önemli isimler yer almıştır. Lajos Fekete, Geze Feher gibi isimler bunlardan bazılardır. Bu yapılan çalışmalarda araştırmacıların elde ettikleri bilgiler bizler için çok önemlidir. Ağırlıklı ölçüleri çok nadir bulunan kalıntılardır. Onların çalışmaları ise bizlere Osmanlı Budin'i ve buradaki ağırlık ölçülerine dair büyük ve önemli bilgiler vermektedir.' değerlendirmesini yaptı.
Etkinlik, soru cevapların ardından sona erdi.
