Emine Çiçek Yazdı;Çekirdek Ailede İlişki Geliştirme Yolları 2

Emine Çiçek

emine@cicek.uzman

Uzm.Psikolojik Dan. Sosyolog-Aile Danışmanı Bütünsel Yaşam Koçu-NLP uzmanı

Çekirdek Ailede İlişki Geliştirme Yolları (Anne-Baba-Çocuk) 2

        Aile olmak,  bireylerinin sadece   aynı   yaşam alanında  birtakım sözlü sözsüz kurallara uyarak bir arada yaşanılan  ve bu  kurallara uyulan bir sistem değildir.  Aile içindeki iletişimin kalitesi ve dinamiği aileyi oluşturan bireylerin kişisel tutum ve özellikleriyle bire bir bağlantılıdır.Aile olabilmek ve aile kurmak için bunun bir sitem olduğunu kabul etmek ve bu yönde gelişim sağlamak gerekir.Her sistemde olduğu gibi aile olma olgusunun da  kendine ait bir yapısı, düzeni ve özellikleri vardır. 
        Aile her şeyden önce bir sistemdir. Aile üyeleri birbirlerine verdikleri ve  aldıkları mesajlar ile kendilerini değerli veya değersiz, güvende veya güvensiz hissederler. Bu duygu durumu da  onların sürdürdükleri yaşam içindeki  psikososyal ve sosyokültürel konumlarını ,işlevselliklerini ve ruhsal durumlarını derinden  etkiler. Bu olguyu  göz önüne aldığımızda  , sağlıklı birey olabilmek için , sağlıklı
fonksiyonel aileyi, sağlıklı aile de sağlıklı toplumu oluşturmaktadır.Aile içindeki  bireylerin birbirleriyle  iletişimlerinin sağlıklı ya da sağlıksız olmasında 5 temel Fonksiyonun  unsurları  şunlardır;

              1  –    Problem çözme Yaklaşımları: Aile bireylerinin  sorunlara yaklaşımı ve çözüm şeklinin önemi büyüktür.
              a)Örneğin  yemeği kimin pişireceğinden maddi yükü kimin üstleneceği ,evin kim tarafından     temizleneceği gibi maddesel  problemler görev paylaşımı yapılmışsa, 
             b) Aile üyelerinin birbirine karşı yaşadıkları olumsuz duyguların çözümü ve i duygusal problemlerin üstesinden gelme duyarlılığı var ise ;
               c)   Problemler aile bireyleri tarafından tanımlanabiliyor ve   konuşulabiliyorsa;
Çönerileri sunulup, çözümü konusunda ortak karar  alınabiliyorsa ; çözüme uygun davranışlar uygulanıyor ve sonuçları aile içinde  kimse suçlanmadan değerlendirilebiliyorsa bu sağlıklı ailenin bir göstergesidir.
             2   -Aile içi iletişim şekilleri: Ailede bireylerinin birbirleriyle sözlü ve sözsüz mesajların nasıl ifade edildiğinin önemi vardır.
               a)Aile içinde iletişimin olabildiğince açık ve direkt olması gerekir;
                b)İş yükü aile bireyleri  tarafından paylaşılmalıdır.Örneğin;  Ev işlerinden bunalan ve yardım isteyen bir  annenin çocuğuna çok sorumsuzsun, çok dağınıksın demesi yerine ev işlerinde çok yoruluyorum en azından odanı sen toplarsan birbirimize daha çok vakit ayırabiliriz demeyi seçmesi;
                Aslında açık ve  direkt iletişim yani sağlıklı iletişim tartışmalar yaşansa bile yine çözüm yollarının  bulunabileceğini gösterir.
             3-Roller(Otomatik Pilottan Çıkma): Ailenin çeşitli fonksiyonlarının karşılandığı, aile bireylerinin çoğu zaman otomatik olarak yerine getirdiği davranış kalıplarıdır.
            a)  Ailede kimin hangi görevi üstlendiğinden aile içindeki sınırların nasıl korunduğuyla ilgili tanımlar yapılmalıdır.
             b)Her rolün tanımı yapılmalı ;örneğin toplumda anne babanın sorumluluğu ve rolleri anne anneliğinin,baba   babalığının, çocuk çocukluğunun bilincinde ve bu davranış kalıpları içinde  davranabiliyor ve  bu ailenin her bireyi tarafından kabul görüyorsa;
            Bu   ailedeki rol dağılımının sağlıklı olduğunu gösterir.
            4 -Duygulara dahil olabilme ve karşılık verebilme Yetisi: Aile içindeki bireylerin birbirlerinin  duygusal durumlarına uygun şekilde karşılık verebilmeleri
           a)Onların ortak ya da bireysel aktivitelerini paylaşabilmeyi ifade eder.
          b) Ailenin sorun  yaşayan bireyin   kendini anlaşılmış hissedebilmesi, 
           c)Yaşadığı herhangi bir sorunda uygun şekilde yardım görebileceğini bilmesi;
           d) Arkadaşlarıyla vakit geçirmek isteyen bir ergenin ailenin bilgisi dahilinde ama özelini de koruyarak huzurlu vakit geçirebilmesi ;
           Aile içinde bireylerin sağlıklı iletişim kurduğunu işaret eder.Tıpkı keyifle ve ailece Pazar sabahı yapılan kahvaltı sofraları gibi,
             5- Davranış kontrol altına alabilme yetisi: Aile üyelerinin sosyal kontrole ihtiyacı  olduğunda Anne-Baba davranışı olarak  ne çok katı ve değiştirilemez, ne de tamamen boş  vermiş davranışlar yerine yeterince esnek ve duruma uygun davranışlar sergilenmesi   aile içindeki bireyler arası iletişimin  sağlıklı oluşuyla alakalıdır. Örneğin  karnesinde kırık notlar olduğu için hayatının karartılacağını düşündüğünden, çocuk kendi hayatını  karartma kararı verebiliyorsa, sağlıklı iletişim kurulan ailede yetişti düşünülemez.Cezalandırılacağını bildiği halde, notlarının kendi sorumluluğunda olduğunu, ve bu düzeltme sorumluluğunun kendisine ait olduğunu öğrenebilmiş çocukların aile bireyler  arasında sağlıklı ilişkileri kurulmuş demektir.
            Bu beş fonksiyonun  temel unsurlarını ;farkına varan bunu davranışına yansıtabilen  iyi kötü bir denge tutturmuş, gerekli olan durumlarda esneklik gösterebilen ve değişim  ile dönüşüme ayak uydurabilen aileler sağlıklı aile kabul edilir .Bu unsurları içinde barındıran davranış modelini benimsemiş  aile,aile  içindeki üyelerinin sağlıklı  bireyler olabilmelerine olanak sağlar.Çekirdek aile içinde  bireylerin birbirleriyle etkin iletişim için çaba harcamalı birbirleriyle görmezden gelmeden fiziksel ve rusal gelişmeleri için ortam yaratmalıdırlar. İyi birey =iyi Aile=iyi Toplum.
            Toplumda birbirimiz yok saymadan yaşanılan nice güzel  günleri yaşamak dileği ile
saygılarımla..